براى استراق سمع به آسمان نزديك شد ، شهابى آشكار او را تعقيب كرد .
و در مجالس از امام صادق عليه السلام نقل است : « ابليس هفت آسمان را مىپيمود . هنگامى كه عيسى به دنيا آمد ، از سه آسمان منع گرديد و از چهار آسمان مىگذشت ؛ و هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به دنيا آمد از تمام هفت آسمان ، منع شد و ستارگان به سوى شياطين پرتاب شدند » . « 1 » مضمون اين حديث در بين شيعه و سنّى مشهور مىباشد .
در عللالشرائع از ابوبصير نقل است : « گرفتارى و سختى كه ايوب در دنيا بدان مبتلا شد ، به سبب نعمتى بود كه خداوند به او داد و او شكرش را به جاى آورد ، و در آن زمان ابليس از عرش ممنوع بود . پس چون عمل ايوب عليه السلام به واسطه به جاى آوردن شكر نعمت بالا رفت ، ابليس ملعون بر او رشك برد . . . » . « 2 »
از اين روايت استفاده مىشود كه بالا رفتن آن ملعون به سوى آسمانها تنها به خاطر شنيدن اخبار از فرشتگان نبوده است . وجوه گوناگونى دراين باره بيان شده است ، يكى از آنها وجهى است كه صدرالمتألهين در كتاب مفاتيح « 3 » آورده است .
اما باتوجه به اصول گذشته ، اين مطلب استفاده مىشود كه : آسمانهاى هفتگانه و زمينهاى هفتگانه در زمان پيامبران پيشين استقلال كامل نداشتند ، و نيز آيينهاى آنها در برگيرنده همه اعمال فرود آمده از آسمانها نبود ، مگر آنچه به تناسب استعداد امتهاى گذشته از فوق آسمان هفتم نزول يافت ، مانند اصل توحيد و ولايت و نبوت و نيز بعضى از مادون آن .
و هنگامى كه مسيح عليه السلام به دنيا آمد ، ابليس ملعون ازسه آسمان ( آسمانهاى هفتم و ششم و پنجم ) منع شد ، و سه زمين استقلال يافت ، و آيين او باتكميل شريعت موسى ، به همان نسبت اعمال بيشترى را فراگرفت ؛ و چون محمد صلى الله عليه و آله و سلم تولد يافت ، به بركت آن
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 15 ، ص 257
( 2 ) . علل الشرائع ، ج 1 ، باب 65 ، ص 75
( 3 ) . مفاتيح الغيب ، ص 217