وجود و نه درعقل و نه در وهم ، تقسيم شدنى نيست ؛ [ اين سخن نيز حق است و ] پروردگار ما - عزّوجلّ - اين چنين است .
شيخ صدوق رحمه الله در كتاب توحيد « 1 » با سند متّصل از هارونبن عبدالملك نقل مىكند كه درباره توحيد از امام صادق عليه السلام سؤال كردند ، و آن حضرت در جواب فرمود :
هُوَ عَزَّوَجَلَّ مُثْبَتٌ موجُودٌ ، لا مُبْطَلٌ وَلا مَعْدُودٌ ؛
او ثابت و موجود است نه باطل و معدود .
و در خطبهاى در نهجالبلاغه آمده است :
وَاحِدٌ لا بِعَدَدٍ ؛ « 2 »
او يكى است اما نه به شماره .
و در خطبهء ديگرى دارد :
واحِدٌ لا مِنْ عَدَدٍ ؛ « 3 »
او يكى است اما نه از باب عدد .
ونيز در خطبه ديگرى فرمود :
وَمَنْ حَدَّهُ فَقَدْ عَدَّه ؛ « 4 »
كسى كه او را محدود كند ، او را به شماره آورده است .
و خلاصه آنكه اين مضمون در روايات و خطبههاى فراوانى آمده ؛ و اين به روشنى بيانگر آن است كه وجود خداوند متعال ، صرف وخالص است و هر وجودى ، تحت پوشش او مىباشد ، زيرا اگر در كنار وجود او ، چيز ديگرى باشد كه حقيقتاً معناى موجود ، برآن صدق كند ، بالبداهه شمارش بر آنها عارض مىگردد ، و گفته مىشود :
هامش
( 1 ) . توحيد ، باب 11 ، ص 140 ، ح 4
( 2 ) . نهج البلاغه ( صبحى صالح ) ، خطبه 185 ، ص 269
( 3 ) . توحيد ، باب 1 ، ص 70 ، ح 26
( 4 ) . نهج البلاغه ( صبحى صالح ) ، خطبه 152 ، ص 212