بزرگى به چشم مىخورد ؛ ليكن دست تقدير الهى براى پر كردن اين خلأ و رفع چنين نقيصهاى ، فيلسوف بزرگ قرن و مفسّر ارجمند قرآن ، حضرت آيت اللّه علامهء طباطبائى را در دامن حوزهء علميهء نجف اشرف پرورانده بود .
وى كه پس از اتمام تحصيلات عاليه در نجف اشرف ، به دلائل اقتصادى به زادگاه خود تبريز بازگشته و براى تأمين معاش ، مدت ده سال از عمر پربركت خويش را به كشاورزى گذرانده بود ؛ در سال 1325 ه ش ، به حوزهء علميهء قم مهاجرت كرده وضع درسهاى رايج در حوزه را مورد ارزيابى قرار داد و متوجّه دو خلأ بزرگ شد كه خود در اين باره چنين فرمايد :
« هنگامى كه از تبريز به قم آمدم ، مطالعهاى در نيازهاى جامعهء اسلامى و نيز در وضع حوزهء قم نمودم ؛ و پس از سنجيدن آنها به اين نتيجه رسيدم كه اين حوزه نياز شديدى به تفسير قرآن دارد تا مفاهيم والاى اصيلترين متن اسلامى و عظيمترين امانت الهى را بهتر بشناسد ؛ و از سوى ديگر ، چون شبهات مكتبهاى مادى رواج يافته بود ، نياز شديدى به بحثهاى عقلى و فلسفى وجود داشت تا حوزه بتواند مبانى فكرى و عقيدتى اسلام را با براهين عقلى اثبات و از موضع خود دفاع نمايد . ازاينرو ، وظيفهء شرعى خود دانستم كه به يارى خداى متعال در رفع اين دو نياز ضرورى كوشش نمايم . « 1 » »
استاد بزرگوار ، علامهء طباطبائى كه هم از ستارگان درخشان جهان تشيع ، و هم از استوارترين استوانههاى علمى حوزهء مقدسهء قم بودند ، براى پر كردن اين دو خلأ كمر همّت بربسته به تدريس تفسير قرآن و مبانى عقيدتى اسلام پرداخت . همچنين با تشكيل حلقههاى درسى در زمينهء علوم عقلى ، به تحليل و انتقاد علمى مكتبهاى الحادى
هامش
( 1 ) . يادنامهء فيلسوف الهى ، علامهء طباطبائى ، ص 63 .