لزوم تدريس تفسير « الميزان » در حوزههاى علميّه
اين حقير روزى به حضرت استاد عرض كردم : هنوز اين تفسير شريف در حوزههاى علميّه جاى خود را چنان كه بايد باز نكرده است ؛ و به ارزش واقعى آن پى نبردهاند . اگر اين تفسير در حوزهها تدريس شود ، و روى محتويات و مطالب آن ، بحث و نقد و تجزيه و تحليل به عمل آيد و پيوسته اين امر ادامه يابد ، پس از دويست سال ارزش اين تفسير معلوم خواهد شد .
در دفعهء ديگرى عرض كردم : من كه به مطالعهء اين تفسير مشغول مىشوم ، در بعضى از اوقات كه آيات را بهم ربط مىدهيد و زنجيروار آنها را با يكديگر موازنه ، و از راه تطبيق معنى را بيرون مىكشيد ؛ جز آنكه بگويم در آن هنگام قلم وَحى و الهام الهى آن را بر دست شما جارى ساخته است ، تعبير ديگرى ندارم !
ايشان سَرى تكان داده و مىفرمودند : اين فقط حسن نظر است ؛ ما كارى نكردهايم ! « 1 »
هامش
( 1 ) اين حقير در روزيكه در مشهد مقدّس ، بعد از طبع اين كتاب ( مهر تابان ) ، براى بازديد دوست گرامى و أخوى معظّم خود : حضرت آية الله حاج سيّد محمّد شاهرودى دامَت بركاتُه ، فرزند مرحوم استاد ما : حضرت آية الله العظمى حاج سيّد محمود شاهرودى رضوان الله عليه ، به ديدارشان رفتم و آقازادگان و دامادهاى ايشان نيز حضور داشتند و سخن از علّامهء طباطبائى رضوان الله عليه به ميان آمد ، و شخصيّت علّامه در نزد آنان بسيار مهمّ مىنمود . داماد بزرگ ايشان آقاى حاج سيّد مرتضى صدر ، نوادهء مرحوم حاج سيّد حسن صدر ، به من گفتند : چه خوب بود كه شما اين يادنامهء « مهر تابان » را به عربى مىنوشتيد ! حقير گفتم : اين يادنامه براى اطّلاع احوال ايشان نزد پارسى زبانان است كه ايشان را مىشناسند و با افكار ايشان كم و بيش سر و كار دارند ، و وطن و محلّ سكونت ايشان در بلاد پارسى زبانان بوده است . آقاى صدر گفتند : شما اشتباه مىكنيد ! علّامه در بلاد عرب مشهورتر است از شهرهاى ايران ، بالاخصّ در مصر و لبنان هيچ دانشمند و اهل تحقيق نيست مگر آنكه علّامه را مىستايد و او را به بزرگى ياد مىكند ، و به كتاب « الميزان » مراوده و مراجعه دارد و حتّى دانشگاهيان و طلّاب طُرّاً و عموماً تفسير « الميزان » را با خود دارند و از افكار علّامه تقدير مىنمايند . حقير گفتم : در اين صورت لازم است « مهر تابان » به عربى ترجمه شود و در دسترس آنان قرار گيرد .