جنس لون و آن پنج طبقه است يعنى پنج قسمست صفرت و حمرت و خضرت و سواد و بياض و طبقه صفر ترا شش طبقه است :
اول تبنى و سبب او قصور هضم كند .
دوم اترجى و سبب او حسن حال هضمست كه تابع حرارت معتدله است در كبد .
سوم اشقر و سبب او زيادتى حرارت از حرارت اترجى .
چهارم اصفر نارنجى و سبب او زيادتى حرارت از حرارت اشقر .
پنجم نارى و سبب او زيادتى حرارت از نارنجى ،
ششم زعفرانى و سبب او زيادتى حرارت از حرارت نارى . و طبقه خضرترا پنج مرتبه است :
اول فستقى و آن دلالت كند بر برودت .
دوم اسما نجونى و برودت اينجا قويتر بود .
سوم نيلى و برودت اينجا قويتر از آسمان جونى بود .
چهارم كراثى و اين دلالت كند بر احتراق خلط .
پنجم زنجارى و دلالت اين بر احتراق خون قوىتر بود .
و طبقه سواد را چهار مرتبه است :
اول اسودى كه انتقال او با سوداد از طريق زعفرانيت بود و اين دلالت كند بر سودائيكه از احتراق صفرا حادث شده باشد .
دوم سوادى كه انتقال او با سوداد از طريق قتمة بوده و اين دلالت كند بر سوداى دموى
سوم سوادى كه انتقال او باسوداد از طريق خضرت بوده باشد و اين دلالت كند بر سوداى صرف با كثرت جمود .
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 130
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص١٣٠