للّه تحت قباب العرش طايفة * اخفاهم عن عيون الناس اجلالا
هم السلاطين فى اطمار مسكنه * جرّوا على الفلك الدّوار اذيالا
هذى المكارم لاقعبان من لبن * شيبا فعادا بعد ابوالا
هذى المكارم لا ثوبان من عدن * خيطا قميصا فصار بعد اسمالا
و اين دو قسم از ملوك ، سلاطين مىباشند كه تزكيه نفوس خود را به علم و عمل نمودهاند و به اعتدال طبيعت و عدالت در سلوك و طريقت ، خود را آراستهاند و در حديث سابق مروى است از جناب امير المؤمنين عليه السّلام كه فرمودند ؛ « خلق الانسان ذا نفس ناطقه » « 1 » اشاره به اين هر دو قسم شده است و خلافت و سلطنت ايشان به نيت خلافت و از روى اخلاص ، بندگى و اطاعت بوده است و مىباشد .
و بدانكه خداوند در آيه مذكوره
يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ
« 2 » اشاره به ده مطلب نموده و ملوك را در رسوم جهاندارى و حكومتگذارى و بر آداب سلطنت و آئين معدلت ، تنبيه و اعلام فرموده است .
اوّل : در آنكه فرموده است كه ما تو خود را خليفه گردانيديم ، تنبيه است بر آنكه سلطان بايد كه سلطنت و پادشاهى خود را ، عطيه و داده خداوند بداند و مضمون آيهء
تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ
« 3 » را فراموش نكند و خود را به عجب و غرور مبتلا نگرداند .
دوّم : آنكه بداند كه اين سلطنت را خداوند از ديگرى سلب نموده و به او داده است و همچنين از او سلب مىنمايد و به ديگرى مىدهد و مضمون آيهء
تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ
« 4 » را فراموش نكند و خود را به تكيه نمودن بر سلطنت ، دنيا و طول امل گرفتار ننمايد بلكه به واسطه اين ملك و مال عاريتى فانى ، ملك و مال حقيقى باقى به دست آرد و خود را از ذكر جميل در دنيا و ثواب جزيل در آخرت بىنصيب و محروم نگرداند .
هامش
( 1 ) . بحار 40 : 165 ، ب 93
( 2 ) . ص : 26
( 3 ) . آل عمران : 26
( 4 ) . آل عمران : 26