بود .
و بعضى گفتهاند ارجوان لون قرمز است ، لون لباس قياصره و آن لون كرمى است كه در دامان ماست كوه متولّد مىشود .
و طبقهء چهارم وردى است كى به گل سرخ ماننده بود و اين نوع بيشتر افتد ، و ازين نوع بعضى به كبودى گرايد . آن را قيمت كمتر از لعل باشد و آن را بنفسجى خوانند ، به رنگ بنفشه بود .
و هم ازين نوعى ديگرست كى آن را خمرى گويند و لون او به شراب سرخ تشبيه كردهاند .
و نوعى ديگرست كى آن را لحمى خوانند به گوشت ماننده و آن وردى باشد گرفته .
و نوعى ديگر را خلّى گويند كه به سركهء سرخ ماند ، بعد ازو جلنارى .
و نوعى ديگر را اغبس گويند اعنى خاكستررنگ ، و اغبس را اكهب نيز گويند ، و آن سرخى تيره بود .
و چندانك در لون و قيمت تنزّل مىكند در اثر و خاصيّت نازلتر مىشود .
و ازين انواع آنچ به طراوت و صفا و قدر كاملتر و بىعيبتر باشد قيمت و خاصيّت و اثر و منفعت آن بيشتر بود .
و جوهريان بغداد و عراق شريفترين يواقيت لون رمّانى نهادهاند ، پس بهرمانى ، پس ارجوانى ، پس لحمى ، پس جلنارى ، پسوردى ، و بنفسجى را ميان ارجوانى و لحمى نهادهاند .
و اسامى اين الوان قوم هربلادى و عصرى به حسب رويّت
عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — صفحة 29
مساهمون: ايرج افشار
ص٢٩