باب سيزدهم « 1 » حجر گاويس و خاصيت و منفعت او
و آن حجرى حيوانى است و نوعى از پادزهرست .
شكلش مدوّر باشد و لون زرد ، مثل زردهء تخممرغ ، و نرم به غايت باشد . [
a
28 ]
و آن در زهرهء گاو هندى متولّد مىشود ، و مادام تا در زهره باشد سياه و مدحرج بود ، و چون برون كنند بفسرد و متحجّر گردد .
و وزن او از دانگى باشد تا غايت چهار درمسنگ .
خاصيت گاويس
آن است كى علّت يرقان را سود دارد و زردى لون روى ببرد و سدّه بگشايد .
و درد معده و قولنج خشك را نيكو بود .
و اگر در چشم كشند بصر را تيز كند .
و اگر سوده در بينى صاحب لقوه دمند نافع بود .
و خاصيّت حجر پادزهر دارد .
و در قديم مثقالى از جاويس به يك دينار مىخريدهاند ، و درين زمانه قيمتى زيادت ندارد ، و اللّه اعلم .
هامش
( 1 ) - اصل : يازدهم