پديد آمده بود .
و قوّت جذب و انجذاب در بسيارى از چيزها حاصل است غير مقناطيس ، چون كاهرباى و بيجاده كه پر مرغ را جذب مىكند ، و نفط آتش را ، و بسيار احجار آوردهاند كه جواهر را به خود مىكشند ، امّا درين روزگار ظاهر و معلوم نيستند و زيادت وقوفى نه .
فصل در معرفت سنگى كى زر را جذب كند
آوردهاند كه سنگى است زرد صافى و هيچ چيز را قوّت جذب و انجذاب بدان حدّ نيست كى او را .
و گفتهاند كه نقره را مقدار دو سه گز به خود كشد .
و سنگى ديگرست به غايت سخت كى ازو رايحهء ناخوش مثل انگژد مىدمد . آن سنگ قلعى را به خود مىكشد .
و همچنين سنگى است كى موى را جذب مىكند .
و سنگى است كى گوشت را جذب مىكند ، و اين محال عقل نيست .
چون حال مقناطيس و كاهرباى معلوم است ، لكن درين زمان و بلاد غير اين دو سه نوع معدود نديدهاند ، و اين دالّ نيست بر استحالت غيرى .