باب پنجم « 1 » در معرفت حجر جمس و معدن و خواص و قيمت آن
جمس جوهرى است شفّاف مثل بلور ، و سرخى بادنجان گون است . امّا به حدّ و سرخى لعل نمىرسد .
و معدن او در چند مواضع است : يكى به سه منزل مدينهء رسول صلّى اللّه عليه و سلّم ، و در حدود چغانيان و در كوههاى خراسان ، خصوصا در كوههاى بيهق و به كوهى كه بر ظاهر شهر سراب « 2 » اذربيجان است .
و جمس همچون لعل در غلاف است .
و بهترين آن به لون ياقوت وردى نزديك مىباشد .
و در قديم از آن زيورها مىساختهاند .
خاصيّتش آن است كى تشنگى را سود دارد .
عيب او آن است كى از يك جانب روشن و از ديگر جانب تيره باشد .
از آن يك مثقال صافى بىعيب به قيمت پنج دينار ارزد .
هامش
( 1 ) - اصل : چهارم
( 2 ) - اصل : سراة ، تصحيح مبتنى بر « تنسوخنامه » است .