منابع درجهء دوم
چندين منبع درجهء دوم هست كه گاهگاه به آنها رجوع شده است و در پاورقىها به ترتيب زير نموده شده است :
X
چاپ خلخالى
a
چاپ عباس اقبال
b
تاريخ برامكه .
اين كتاب بدون شك منبعى است كه نظام الملك حكايت راجع به برمكيان منقول در فصل 41 را از آن گرفته است و در چند مورد قراآت اين كتاب در پاورقىها براى گواهى درج شده است . تاريخ برامكه به دست ميرزا عبد العظيم گركانى تصحيح شد و در تهران به سال 1313 انتشار يافت . گركانى هيچ مدركى پيدا نكرده است كه بر تاريخ تأليف اين كتاب دلالت كند و تنها استنباط كرده كه قبل از سير الملوك نوشته شده است .
d
يعنى به حدس مصحح .
چاپها و ترجمههاى قبلى
سير الملوك را براى اولين بار شارل شفر دانشمند فرانسوى هفتاد و هفت سال پيش تصحيح و منتشر كرد . سپس چندين بار در ايران و هندوستان به طبع رسيد . با وجود آنكه متن شفر چندان رضايتبخش نيست چندين چاپ و ترجمهء بعدى بر آن مبتنى بوده است . ولى به سبب پيدا شدن نسخههاى معتبرى كه اينك در دست داريم چاپ شفر اهميّت خود را از دست داده است .
مهمترين چاپها و ترجمههاى قبلى اين كتاب به ترتيب عبارتند از :
1 - شارل شفر ، جلد اول متن فارسى ، پاريس 1891 م .
جلد دوم ترجمهء فرانسوى ، پاريس 1893 م .