بروم و از آن منوال كه ايشان بافتهاند ، ببافم و بعضى از حكايات مسموع بر طريق امثال بيارم » « 1 »
و ديگر مرزباننامه كه مؤلف آن در مقدمهء كتاب چنين مىنويسد : « سندبادنامه كه باد قبولش ناميهء رغبات را در طبايع تحريك دادست و بر خواندن آن تحريض كرده » « 2 »
از ديگر آثارى كه به تقليد از سندبادنامه نوشته شده است ، طوطىنامه ( جواهر الاسمار ) است كه مؤلف آن در مقدمه اين گونه نوشته است : « آنچه در وى فسانهء خلاصه و لطيف بود ، آن همه از كليله و دمنهء فارسى و سندباد بوده است و آنها خود در محل خويش هستند و در غايت شهرتند » « 3 » و در دو صفحه بعد : « به مطالعهء ديباچهء اين نامهء روحپرور ، مانند سندباد و بختيارنامه دل و جان عالميان بياسايد » « 4 »
همچنين خلاصهاى از سندبادنامه در طوطىنامهء نخشبى تحت عنوان : داستان پادشاهزاده و هفت وزير و بدى كه از سبب كنيزك به دو رسيد ، آمده است كه طى آن شش داستان از داستانهاى سندبادنامه را هركدام از قول يك وزير نقل مىكند « 5 » و نويسنده در مقدمهء كتاب نوشته است : « اين طوطىنامه در حقيقت انتخابى است از جواهر الاسمار به انشايى سادهتر و با بسيارى از داستانهاى اصلى كتاب و درج داستانهاى جديد از مآخذ ديگر مخصوصا از سندبادنامه و . . . » « 6 » .
از ديگر كتابهايى كه تأثير سندبادنامه در آن وجود دارد ، بختيارنامه ( ده وزير ) است .
خصوصا عنوان ده وزير آنكه با هفت وزير سندبادنامه شباهت دارد ، ديگر اينكه در باب هشتم آن ، شش حكايت از حكايتهاى سندبادنامه وجود دارد و بسيارى از اشعار فارسى و عربى آن در كتاب سندبادنامه نيز هست . ضمنا قبل از اين از قول نولدكه نقل نمودم كه ده
هامش
( 1 ) . فرائد السلوك ، تصحيح نورانى وصال و غلامرضا افراسيابى ، ص 71
( 2 ) . مرزباننامه ، به كوشش خليل خطيب رهبر ، ص 47 .
( 3 ) . طوطىنامه ( جواهر الاسمار ) عماد بن محمد الثغرى ، به اهتمام شمس الدين آل احمد ، ص 18
( 4 ) . همان ، ص 20 .
( 5 ) . طوطىنامه ، ضياء نخشبى ، تصحيح فتح الله مجتبايى و غلامعلى آريا ، صص 84 - 69
( 6 ) . همان مأخذ ، ص 21 - 20 .