( 304 )
مقالت سيزدهم : احكام المواليد
اندر علم احكام نه چندان خلافست كى شرح كردن ممكن بوذ و ما خوذ اندرين علم براى العين همىبينيم دو تن را بر يك نهاذ بكيفيّت و كميّت و [ صورة ] و خوى نمىيابيم . و از اوّل كون عالم و پيذا آمذن و تا بغايت فساد ، يك كس بيك كس نمانذ و اين همه از تأثير فلك است ايزد تعالى برين جمله تقدير كردست چه بعاشرهء بل كمتر نه چندان تغيّر بوذ كى درو توان رسيذن و فاضل اندرين صناعت آنست كى بر دقيقه حكم كنذ و بيشترين ثانيه در بعضى جايگاه از حكم تسييرات . و هرمس كى اين علم را ابتدا كرد و گويند ازو پيذا شذ ، دعوى كرد كى بسادسه رسيذهام و درستى اين ما نذانيم و امّا از جملگى طرفگى اين علم آنست كى هر آنكسى كى نادانتر بوذ بهره بيشتر دارذ چنانك آنكس كى در [ علم ] غالب « 1 » بوذ گويذ اين ضرورى نخواهذ بوذن ، و بنگردذ و جهد و حذر سوذ ندارذ . بعد آن كى ببسيارى رنج برين حكم متّفق شذه باشذ و او را يقين گشته و گويذ محقّق است و آنكس كى در علم هيئة « 2 » دانا بوذ
هامش
( 1 ) . در نسخه اساس « غالب » بدون نقطه آمده است و نسخه توبينگن و ملك و تهرانى « عالى » بدون نقطه و نسخه مجلس « حكم حالى » بدون نقطه آمده است . و در نسخه قاهره « حكم عال » ؟ .
( 2 ) . نسخهها به غير از نسخه ملك « هية » آمده است .