مجانسش 204972 بيرون آمذ از قسمت برين صورت 226718 آنچ ثوانى بوذ برگرفتيم و باقى رها كرديم پس آنچ بيرون آمذ ( ؟ ؟ ) بعد آن دو كرّت بر شصت قسمت كرديم [ تا يك بار بر صذ و بيست ] حاصل آمذ جيب ترتيب داير سب نح لح « 1 » از سهم نصف قوس نهار نقصان كرديم بمانذ سهم فضل داير ى نج لج اندر جذول سهم قوسش بستذيم له د م بوذ بر نصف قوس نهار فزوديم كى ارتفاع مغربى بوذ حاصل آمذ داير فلك از برآمذن آفتاب تا وقت ارتفاع گرفتن قلح كو .
باب سيّم : داير از ارتفاع ستاره بيابانى دانستن
اندرين باب اوّلا شش فضل به كار بايذ تا پس عمل با مثال آفتاب افتذ و اين است .
اوّل : بعد ستاره از معدّل نهار . اندر عرض ستاره و ميل دوم درجه او نگه كن اگر هردو اندر يك جهت باشند بر يكديگر فزاى و اگر مخالف بوذ كمتر از مهتر نقصان كن و جهت باقى ، بذان ، پس جيب او در جيب تمام ميل كلّى ضرب كن و بر جيب تمام ميل دوّم درجه كوكب ببخش ، آنچ حاصل آيذ جيب بعد او بوذ از معدّل نهار و جهت آنچ معلوم شذست .
دوّم : تعديل نهار . آنست كى جيب بعد او از معدّل ( 247 ) نهار ، در جيب عرض بلد ضرب كنى و آنچ برآيذ بر جيب تمام بعد قسمت كنى كى اصل حاصل آيذ پس چون اصل بر جيب تمام عرض بلد قسمت كنى منحط جيب تعديل نهار حاصل آيذ .
سيّم : غايت ارتفاع . آنست كى تمام عرض بلد برگيرى اگر بعد ستاره شمالى بوذ بر او افزاى و اگر جنوبى بوذ نقصان كنى آنچ برآيذ يا بمانذ غايت ارتفاع بوذ و اگر چنان باشذ كى مبلغ از ص ( - 90 ) فزونتر بوذ از قف ( - 180 ) نقصان بايذ كردن .
چهارم : نصف قوس نهار . اگر بعد شمالى بوذ ، تعديل نهار او بر ص ( - 90 ) بايذ فزوذن و اگر جنوبى بوذ از ص ( - 90 ) نقصان بايذ كردن كى آنچ برآيذ يا بمانذ نصف قوس [ نهار ] بوذ و چون مضاعف كنى قوس نهار باشذ .
هامش
( 1 ) . در نسخه سب يح لح بود كه درست نيست .