پيامبر « ص » - در تفسير آيهء بالا * ( وَالَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا ) * :
هر كس در غير مورد لازم ( بجا و درست ) ، خرج كند اسراف كرده است ، و هر كس از خرج كردن در جاى لازم ( بجا و درست ) ، تن زند خسّت ورزيده است . 2 - النّبيّ « ص » : لا خير في السّرف ، و لا سرف في الخير . « 1 »
پيامبر « ص » : نه خيرى در اسراف است ، و نه اسرافى در خير . ، شايد معنى واضح باشد ، زيرا قيد « در خير ( كارها و موارد مفيد و سودمند فردى يا خانوادگى يا اجتماعى ) » ، كه در حديث نبوى آمده است ، هر گونه خرج كردن و هزينه گذارى و مصرفى را كه خارج از حدود شرعى مصرف ، يعنى حدّ اعتدال و ميانه روى باشد نفى مىكند ؛ زيرا آنچه خارج از اين حد باشد ديگر خير نيست . پس اين حديث لزوم رعايت ميانه روى ، و همچنين بلند همّتى ، و استوارى در كار را نفى نمىكند .
3 - الإمام علي « ع » : كلّ ما زاد على الاقتصاد إسراف . « 2 »
امام على « ع » : هر چه افزون بر ميانه روى باشد اسراف است . 4 - الإمام علي « ع » : ما فوق الكفاف إسراف . « 3 »
امام على « ع » : بيش از كفاف ( مقدار متعارف رفع نيازها ) اسراف است .
هامش
« 1 » « سفينة البحار » 1 / 616 .
« 2 » « مستدرك الوسائل » 2 / 645 .
« 3 » « غرر الحكم » / 307 .