از جمله وقايع خلافت او قيام بابك خرم دين است كه معتصم او را بدست افشين از پاى درآورد ، و افشين را نيز باتّهام همدستى با مازيار بن قارن به حبس انداخت و افشين در زندان درگذشت .
براى احوال وى ر ك تجارب السلف ص 173 .
*
( 18 ) فصد الامام . . . :
امام ما ، بخاطر بيمارى كه در تن داشت ، خون از رگ بازگرفت اميد كه خداوند ، امام ما را با اين « فصد » شفا بخشد . اى يگانهاى كه با جود و بخشش خويش بر مردم سلطنت مىكنى ، اميد كه تندرست بمانى ، كه در زندگانى پرنعمت و فراخى ، سالم ماندهاى .
* ( 19 ) فصدت عرقا . . . :
براى آنكه تندرستى خويش بازيابى ، خون از رگ باز گشودى ، اميد كه خداى ، بدين سبب ، بر تو جامهء تندرستى بپوشاند .
اى سرور من با اين جام ، باده بنوش و از اين كنيزك بهره برگير .
وعدهء ديدارى بگذار براى كسى كه اين جام و كنيز را پيش تو هديه فرستاده تا شب ديگر ، از او لذت برگيرى .
* ( 20 ) محمّد بن غالب :
قاسم بن عبيد اللّه محمد بن غالب اصفهانى ، متصدى ديوان رسائل المكتفى باللّه بود .
( مروج الذهب فارسى - ج 2 ص 668 ) در زمان مكتفى به امر وزارت قيام مىنمود و بهروايتى وزارت المعتضد باللّه نيز كرده بود . ( دستور الوزراء خواندمير ) ص 75 .
* ( 21 ) اساود دوات :
اسباب و لوازم آن . در « نوروزنامه » خيام مطالبى آمده كه با اين بخش از كتاب ما بىمناسبت نيست و ذكرش بى مورد نه : [ . . . و دواتى كه با آن بتوان كسى را بحدّ مرگ زد پيداست چه بايد باشد . و اينكه در تواريخ ديده مىشود كه گاهى پادشاهى دوات وزارت پيش كسى مىفرستد به اين نشان كه ترا به وزارت گماشتيم ، يا وزيرى را تهديد مىكند كه دوات از پيشت برگيرم يعنى ترا عزل كنم ، يا وزيرى ، دوات وزارت را بعلامت استعفا پيش شاه مىفرستد ، و در همهء اين موارد ، مراد قلمدان وزارت است . ابن درستويه در كتاب الكتّاب ( ص 94 ) مىگويد : « دوات چهار قسمت دارد : مجرى ، حقّ ، جوبة ، طبق .
مجرى جائيست كه در آن قلم نهاده مىشود ، حقّ ظرفى است از برنج يا آهن كه در آن مداد ( مركب ) نهاده مىشود ، جوبة يا وقبة جائيست كه حقّ را در آن مىگذارند ، و طبق جلد دوات ، يعنى پوشش قلمدان است . » ] . ص 104 نوروزنامه ، به كوشش مجتبى مينوى .
دستور الوزاره ( فارسى ) — صفحة 222
مساهمون: رضا انزابى نژاد
ص٢٢٢