بر سلطان و قاضى و عالم و رياست و شادى و عروسى و علم و زن و فرزند و شوهر و توانگرى و كنيزك و عيش خوش به حسب اختلاف و احوال بيننده .
و هر زياده و نقصان كه در چيزها بيند آن بدين چيزها بازگردد كه ياد كرديم .
و اگر بيند كه چراغى يا مشعله [ اى ] يا شمعى در دست وى بود و وى به روشنائى آن همه روى زمين همىديد آن هم چنان باشد كه در آتش ياد كرديم .
و اگر بيند كه باد در چراغ يا در شمع كسى همىدميد يا باز نشاند ، سعى كند در باطل كردن كار كسى و نتواند و فضيحت گردد ، قال اللّه تعالى :
« يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ »
.
و اگر بيند كه به روز يا به شب در نور چراغ يا شمع يا مشعله [ 41 ب ] همىرفت آن دليل راستى دين و اعتقاد و سلامت عاقبت « 1 » وى باشد ، قال اللّه تعالى :
« وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ »
.
و باز مردن چراغ و شمع و مشعل دليل عزل باشد از عمل ، و دليل زيان در تجارت ، و دليل موت فرزند يا زن يا شوهر بود .
المناره
و چراغپاى اندر تأويل گفتهاند خادمى باشد كه كارفرماى خانه باشد ، و هر صلاح و فساد كه دران باشد بدان خادم بازگردد .
فتيله
و فتيله اندر تأويل گفتهاند زنى باشد كارفرماى خانه و چون بيند كه جمله سوخته شد دليل موت آن زن باشد .
هامش
( 1 ) - اصل : عافية ( ولى به متابعت از صفحهء 97 سطر 16 تصحيح شد )