6 تفرَّق
[ اشْمَخَرَّ ]
اشْمَخَرَّ بلند شد
[ اقْشَعَرَّ ]
اقْشَعَرَّ 7 الجِلْدُ فراهم شد 6 تقبَّض 7 فراهم آمد و دركشيد پوست
[ اقْمَطَرَّ ]
اقْمَطَرَّ اليَوْمُ روز سخت شد 6 اشتدَّ و هى قَمْطَرِيرُ روز سخت
[ اكْفَهَرَّ ]
اكْفَهَرَّ وَجْهُهُ ترش شد رويش 6 كلَح
ز
[ اشْمَأَزَّ ]
اشْمَأَزَّ عَن الأَمْرِ رميده شد از كار 7 ناخوشدل شد از كار يا در فراهم آمد
ل
[ اسْمَأَلَّ ]
اسْمَأَلَّ الظِّلُّ كوتاه شد سايه 6 قلَص
[ اشْمَعَلَّ ]
اشْمَعَلَّ بشتافت 5 بشتاب رفت 6 اسْرع 5 و منه المُشْمَعِلُّ النَّاقَةُ السَّرِيعَةُ
[ اضْمَحَلَّ ]
اضْمَحَلَّ الشَّىْءُ نابديد شد چيز 6 ذهَب 7 نيست شد 6
م
[ ادْلَهَمَّ ]
ادْلَهَمَّ اللَّيْلُ اشتدّ سواده
ن
[ ارْجَحَنَّ ]
ارْجَحَنَّ چربيد 5 كران شد مالَ
[ اطْمأَنَّ ]
اطْمأَنَّ آرام كرفت 6 سكَن 7 آراميد و هي الطُّمَأْنِينَةُ آراميدكى 6 السُّكون 7 آراميدن
[ اقْسَأَنَّ ]
اقْسَأَنَّ الشَّيْخُ سخت پير شد 5 و خشك شد 6 كبِر و عتا 7 نيك پير شد يعنى دوتا
باب الأَفْعَالِ غَيْرِ المُتَصَرِّفَةِ
، ، ،
[ نِعْمَ ]
نِعْمَ الرَّجُلُ زَيْدٌ نيك مردست زيد 7 چه نيك مردست زيد نِعْمَ رَجُلًا زَيْدٌ مترادف
[ بِئْسَ ]
بِئْسَ الرَّجُلُ زَيْدٌ بد مردست زيد 7 چه بد مردست زيد بِئْسَ رَجُلًا زَيْدٌ مترادف
[ عَسَى ]
عَسَى زَيْدٌ أَنْ يَقُومَ باشد كه زيد برخيزد 7 بود كه برخيزد عَسَى أَنْ يَقُومَ زَيْدٌ مترادف
[ تَعَالَ ]
تَعَالَ هَبْنى فَعَلْتُ كَذَا بيا انْكار مرا كه بكردم فلان كار
[ يَنْبَغِي ]
يَنْبَغِى لَكَ أَنْ تَفْعَلَ كَذَا مىبايد ترا كه كنى فلان كار
[ كَادَ ]
كَادَ زَيْدٌ يَضْرِبُ خواست زيد كه بزند 6 نزديك شد كه زيد بزند و يَكَادُ مَكَادَةً و مَكَادًا و كَوْدًا
[ كَرَبَ ]
كَرَبَ زَيْدٌ يَفْعَلُ نزديك شد زيد كه بكند
[ أَوْشَكَ ]
أَوْشَكَ زَيْدٌ يَفْعَلُ مترادف 5 أي قَرُبَ
[ ما زَالَ ]
ما زَالَ زَيْدٌ قَائِمًا هميشه زيد بر پايست 7 هميشه زيد برخاست و مَا يَزَالُ مترادف
[ ما فَتئَ ]
ما فَتِئَ عَمْرٌو قَاعِدًا هميشه عمرو نشسته است و مَا فَتَأَ مترادف و مَا يَفْتَأُ مترادف
[ ما انْفَكَّ ]
ما انْفَكَّ بَكْرٌ خَارِجًا هميشه بكر بيرون است و ما يَنْفَكُّ مترادف
[ ما بَرِحَ ]
ما بَرِحَ زَيْدٌ قَائِمًا هميشه زيد بر پايست
[ طَفِقَ ]
طَفِقَ يَفْعَلُ كَذَا آغاز كرد كه بكند فلان كار يَطْفِقُ و يَطْفَقُ طَفْقًا
[ عَلِقَ ]
عَلِقَ يَفْعَلُ كَذَا مترادف
[ لَيْسَ ]
لَيْسَ زَيْدٌ ذَاهِبًا نيست زيد رَوَنده
[ هَاتِ ]
هَاتِ كَذَا دِه مرا فلان چيز
قد تمّ القسم الثانى من هذا الكتاب و هو قسم الأفعال