تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1886

مساهمون:

ص١٨٨٦
انبيا براى راه خدا آمده‌اند تا حكم مقامات را بيان كنند و با ظهور محمد هر مقامى را حالى پديد آمد تا دين تمام شد
« أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي »
آنگاه تمكين متمكنان پديد آمد . در كشف المحجوب است كه : مقام از جملهء اعمال بود و حال از جملهء افعال و مقام از جملهء مكاسب و حال از جملهء مواهب پس صاحب مقام بمجاهدت خود قائم بود و صاحب حال از خود فانى بود و قيام وى بحالى بود كه حق تعالى اندر وى آفريند . ( از كشف المحجوب ص 225 ) و بالجمله مقام اقامت بود و بفتح ميم قيام باشد و جاى قيام كه محل اقامت بنده باشد اندر راه حق و حق گزاردن و رعايت كردن وى مر آن مقام را تا كمال آن را ادراك كند چندان كه صورت بندد بر آدمى و روا نباشد كه از مقام خود اندر گذرد بدون آنكه حق آن بگذارد چنان كه ابتداى مقامات توبت باشد آنگاه انابت آنگاه زهد آنگاه توكل . در اصطلاحات صوفيه است كه : مقام عبارت از استيفاى حقوق مراسم است زيرا كسى كه حقوق منازلى كه در آن مىباشد استيفا نكرده باشد درست نيست كه ترقى كند بما فوق آن ، همانطور كه كسى كه قناعت ندارد توكل نتواند داشته باشد و . . . ( از اصطلاحات صوفيه ) در شرح كلمات بابا طاهر است كه سير كردن در مقامات و احوال از براى اهل طلب است كه صاحبان شهودند و حركات خياليه و نفسانيه براى اهل نفوس و تعلق به دنيا و آخرت براى صاحبان عقل است . ( كشف المحجوب ص 375 - شرح كلمات بابا ص 155 ) مقامات اهل سلوك براى كسانى است كه عاجز از سير و وصول به حق باشند اما ابطال كه خواص‌اند مقام آنها غير از مقامات اهل عجز است كه مقام عند الحق باشد . ( شرح كلمات بابا ص 157 ) هجويرى گويد : آنچه مريد را مقام باشد كامل را حجاب باشد . در لمع است كه مقام عبارت از اقامت عبد است بين يدى الله در آنچه در آن اقامت دارد از عبادات و مجاهدات و رياضات و انقطاع الى الله . ( از لمع ص 41 ) تمامت انبيا و رسل كه آمدند با صد و بيست و چهار هزار مقام و بآمدن محمد اهل هر مقامى را حالى پديد آمد و بدان پيوست كه كسب خلق از آن منقطع بود تا دين تمام شد بر خلق و نعمت بغايت رسيد . ( از كشف المحجوب 485 ) برخى از تركيبات : مقام دهشت ، مقام رضا و تسليم ، مقام آمادگى ، مقام شريعت ، مقام مطمئنگى ، مقام قرب ، مقام جهالت ، مقام نياز ، مقام غفلت ، مقامات عاليه ، مقام محبت ، مقام محبوبى ، مقام وحدت .

مَقامِ ارادَت

- ( اصطلاح عرفانى ) مرتبهء و مقام دوم سلاك و ذاكران است .