به ارث و هر يك از اين اصطلاحات شود .
اشخاصى كه بموجب نسب ارث برند در كليات حقوقى آمده است :
اشخاصى كه بموجب نسب ارث مىبرند سه طبقهاند 1 - پدر و مادر و اولاد ، و اولاد اولاد .
2 - اجداد و برادر و خواهر و اولاد آنها .
3 - اعمام و عمات و اخوال و خالات و اولاد آنها .
طبقهء اول از ولادت بلا واسطه مىشود و آن پدر و مادر و فرزند است و با نبودن فرزند ، فرزند فرزند قائم مقام او خواهد بود .
پس والدين پدر و مادر و هر چه بالا روند داخل در اين طبقه نبوده و با كسانى كه در اين طبقه هستند شركتى در ارث نخواهند داشت .
اما هر يك از ابوين و اولاد وقتى با هم باشند ارث مىبرند . و همچنين است وقتى كه ابوين با اولاد اولاد باشند همه آنها ارث خواهند برد هر چند اولاد اولاد با اولاد ارث نمىبرند .
طبقهء دوم 1 - كلاله است و كلاله عبارت است از برادر و خواهر خواه پدرى باشند يا مادرى يا پدرى و مادرى .
2 - جد و جده است خواه ابى باشند يا امى و يا ابوينى .
و با نبودن جد و جده پدر و مادرشان كه جد و جدهء اعلاى ميت باشند قائم مقام آنها مىشوند . چنان كه با نبودن برادر و خواهر ، فرزندانشان قائم مقام آنها خواهند بود . طبقهء سوم عمو و عمه و دائى و خاله است . و در اين طبقه نيز اولادشان قائم - مقام آنها هستند .
( كليات حقوق ص 359 ، 360 ) همان طورى كه بين طبقات سهگانه ترتيب وجود دارد بين افراد هر طبقه يعنى كسانى كه در يك مرتبه قرار گرفتهاند نيز ترتيب برقرار خواهد بود . پس مادامى كه در هر صنفى ، نزديكتر به ميت موجود است آن كه دور تر است ارث نخواهد برد .
توضيح مطلب آنكه طبقات باستثناء طبقهء سوم باقسامى تقسيم مىشوند كه آن اقسام را اصناف مىنامند .
پس در هر طبقه دو صنف موجود است : در طبقه اول والدين است و اولاد .
در طبقهء دوم اخوه است و اجداد . اما طبقهء سوم صنف واحدى است كه آنها را اولو الارحام گويند و عبارتند از اعمام و اخوال و اولاد آنها .
و اقرب از هر صنفى مانع ابعد از آن صنف است و مانع ابعد از صنف ديگر نيست .
بنا بر اين ولد صلبى مانع نواده است از ارث در حالتى كه پدر با مادر حاجب نواده نمىشود . و نيز جد ادنى حاجب جد اعلى است و لكن حاجب اولاد اخوه نيست .
و همچنين اخوه حاجب اولاد اخوه است در صورتى كه حاجب جد اعلى نيست .
اما اعمام و اخوال و اولاد آنها از آنجائى كه صنف واحدى هستند هر قريبى از آنها حاجب بعيد است مثلا اعمام و اخوال ميت حاجب از ارث اعمام و اخوال پدر يا جد ميت و اولاد آنها خواهند بود .
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1170
مساهمون: سيد جعفر سجادى
ص١١٧٠