از خوردن بسيار معده تباه شود و جگر ضعيف « 1 » شود و درد شكم « 2 » و كرده « 3 » و « 4 » پديد آيد و ناگوارش « 5 » و بادهاى زشت و تخمه و سستى اعضاء بود .
و از خواب بسيار زردى روى و گرانى تن باشد و مغز تهى گردد و چشم بياماسد سودا غالب شود « 6 » .
هامش
چنان كه در جميع كتب و رسائل طبى كه بر اين نسق تأليف گرديده اين سياق برقرار بوده و عموما اين نوع مؤلفات جهت سلاطين و امراء و ولاة و بزرگان بوده است .
رازى را نيز كتابى بنام « طب الملوكى » است چنان كه از اسم آن بر ميآيد براى پادشاهان مىباشد كه مانند رساله جوديه ابوابى چند در باب احتراز از بيماريها و درمان آنها برشته تحرير درآورده و در آخر كتاب دستور تغذيه و خوردن ميوه و امثال آنها را با ساير دستورهاى طبى و تغذيهاى و بهداشتى مخصوص شهرياران را نگاشته و بىشباهت به رساله جوديه نمىباشد « رجوع شود به صفحات 169 - 170 - 171 - 172 كتاب شرح حال و مقام محمد زكرياى رازى تأليف مؤلف سال 1318 هجرى خورشيدى چاپ تهران ) .
( 1 ) - مقصود آن است كه چون كار كبد بر اثر پرخوارى زياد شود نخواهد توانست كاملا از عهده وظائفش برآيد .
( 2 ) - باصطلاح امروزى دردهاى معدىDouleurs stomacalesو دردهاى معوىDouleurs intestinalesو ياCrampeاست .
( 3 ) - مقصود دردهاى كليوى و اطراف كليهDouleurs renales et pararenalesاست .
( 4 ) - شايد در اصل نسخه گرده بوده است .
( 5 ) - همان است كه ترجمه فرانسه آنIndigestionو يا سوء هضم است .
( 6 ) - موضوع خواب و بيدارى و اندازه آنها در طب قديم چنان كه گفته شد در مؤلفات پزشكان قديم محل خاصى داشته چنان كه رازى در كتاب فصول خود كه به « مرشد » معروف است در فصل نهم و اهوازى در كتاب « ملكى » بدان اشاره نمودهاند .