باز نمودن جنس و نوع و فصل و خاصه و عرض
« 1 » الفاظ كلّىّ - همه پنجاند « 2 » : سه ذاتى - و دو عرضى « 3 » .
و ذاتى - دو گونه باشد نخست .
يكى آن بود - كه چون بپرسى از چيزها « 4 » كه چهاند ؟ كه بدان پرسش حقيقت معنى ايشان خواهى ، جواب بدان لفظ ذاتى دهند ، چنان كه چون بپرسى « 5 » كه مردم - و گاو - و اسب « 6 » ، چهاند ؟ جواب دهند : كه حيواناند . و چون بپرسى كه « 7 » : سياهى - و سپيدى - و سرخى « 8 » چهاند ؟
جواب دهند - كه : گونهاند « 9 » . و چون بپرسى « 10 » - كه ده - و پنج - و سه ، چه بود ؟ جواب دهند كه : شمارند . و همچنين چون بپرسند - كه « 11 » : زيد - و عمرو « 12 » - و خالد ، چه بوند « 13 » ؟ جواب دهند - كه : مردماند .
هامش
( 1 ) - عرض عام - ط - كب - خ ه .
( 2 ) - است - آ .
( 3 ) - عرض - آ .
( 4 ) - بپرسى كه الخ - آ ، - پرسى كه از چيزهائى - د .
( 5 ) - بى : چون - كب ، - كه چنان كه چون پرسى - د .
( 6 ) - بجاى « و گاو » « دو گوسفند » - كب ، - و گاو و اسب و استر - ط .
( 7 ) - پرسى كه م - ط - ه - ل - كب - د ، - بى ، « مردم و گاو » تا « پرسى كه » - آ .
( 8 ) - بى : و سرخى - د - س - ع .
( 9 ) - بى : اند - د
( 10 ) - پرسى - م - ل - ه - ط - كب - د .
( 11 ) - پرسند كه - م - ط - ه - د ، - پرسى كه - كب ، - پرسند - ل .
( 12 ) - عمر - ق - د .
( 13 ) - اند - ه - ط - آ .