آغاز علم منطق و پديد كردن آنچه مفرد خوانند از لفظها و معنيها
دانستن لفظ مفرد و مركب . « 1 » بايد كه دانسته آيد « 2 » كه لفظ دو گونه بود .
يكى را مفرد خوانند « 3 » ، چنان كه گوئى : زيد ، و محمد « 4 » ؛ و چنان كه گوئى مردم ، و دانا .
و يكى را « 5 » مركّب و مؤلّف خوانند « 6 » چنان كه گوئى : مردم داناست .
يا گوئى مردم دانا « 7 » .
و تا حال لفظهاء مفرد دانسته نيايد ، حال لفظهاء مركّب دانسته نيايد .
پديد كردن لفظ كلى و جزوى
هر لفظى « 8 » مفرد يا كلى بود ، يا جزوى .
هامش
( 1 ) - و لفظ دانستن الخ - ك - م ، - و دانستن لفظ الخ - خ ك - ل - ن ، - بى : دانستن لفظ مفرد و مركب - خ ه - خ ل ، - بجاى : دانستن الخ « و » - د .
( 2 ) - شود - ن .
( 3 ) - در « كب » و « خ ل » علاوه دارد : « و آن آنست كه بعضى از اجزاء لفظ بر بعضى از اجزاء معنى دلالت نكند » .
( 4 ) - و عمرو - ن .
( 5 ) - بى : را - ق - ك - م - ل .
( 6 ) - در نسخههاى : « كب - خ ه - خ ل » علاوه دارد : « و آن آنست كه بعضى از اجزاى لفظ بر بعضى از اجزاى معنى دلالت كند » .
( 7 ) - بى : يا گوئى مردم دانا - كب .
( 8 ) - لفظ - ن - د .