عالم اثر كنند « 1 » ، و ظاهر تر اثرى آن « 2 » آفتابست ، و آن ماه .
كه ماه مر « 3 » ميوها را بپزد ، و بافزايش خويشتن « 4 » مغزها را بيفزايد ، و آبهاى درياها را « 5 » مدّ كند .
و ظاهرترين فعل آفتاب اين گرم كردنست ، - هر چند كه وى گرم نيست ، - كه گرمى جفت سبب « 6 » حركت بر سواست ، و حركت آفتاب حركت گرد است ؛ و از جمله گوهر هاء آسمانيست ، و گوهر آسمانى چنان كه پديد شد - بيشتر « 7 » مخالف گوهر « 8 » اين جاست .
و واجب نيست كه چون از آفتاب فعلى آيد آن فعل اندر وى بود « 9 » ، زيرا كه آفتاب چون روشنائى كند دو فعل « 10 » كند : يكى گرم كردن - و يكى بر آوردن آنچه گرم كند .
و اگر واجب بودى كه چون گرم كردى وى گرم بودى بايستى كه
هامش
( 1 ) كند - ط - د - ن - م - ك .
( 2 ) از - ك - د - ط - ن .
( 3 ) هر - ك .
( 4 ) نپزد الخ - آ ، - بپزد و با افزايش الخ - ق ، - بپزد و بافزايش فراش الخ - ه ، - بپزد و بافزايش خويش - د - ن .
( 5 ) دريا را - م - ك - ن .
( 6 ) گرمى سبب - م - ك - د - ن - ل ، - گرمى بسبب - ط .
( 7 ) بى : « آسمانيست » تا « بيشتر » - ه .
( 8 ) گوهر هاء - آ - ه .
( 9 ) بودا - ط .
( 10 ) كند و فعل - د - ن - ط .