تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل في الفلسفة والعرفان — صفحة 210

مساهمون:

ص٢١٠
الشهيد ابن اسداللَّه الغالب كل غالب ومطلوب كل طالب ، مظهرالعجائب والغرايب أمير المؤمنين علىابن أبي طالب كرم اللَّه وجهه » ! ( به سند شماره 2 رجوع شود . ) بىترديد اين رساله ، نه تأليف حضرت امام حسين ( ع ) ونه تأليف امام زين‌العابدين ( ع ) است . زيرا : . . . اولًا : در هيچ يك از كتب ومدارك شيعه تاكنون نامى از اين رساله ، كه تأليف يكى از آن دو بزرگوار باشد ، ذكر نشده است ونسخه‌اى هم در هيچ كتابخانه‌اى در جهان شيعه از آن وجود ندارد ، كه نام يكى از آن دو امام بزرگوار داشته باشد ! ثانياً : شخصي در أول رساله - با خطى جدا از خط متن - آن را به امام زين‌العابدين ( ع ) نسبت مىدهد واستنساخ‌كننده ، آن را در آخر رساله به امام حسين ( ع ) نسبت مىدهد كه خود عدم صحت اين دو نسبت را اثبات مىكند . ثالثاً : محتواى عرفانى - فلسفي - وحدت وجودي رساله ، به‌خوبى نشان مىدهد كه تأليف آن مربوط به يكى دو قرن أخير است واصطلاحات به كار رفته در آن ، بىترديد در هزار ودويست سال قبل مورد استفاده نبوده است ! . . . رابعاً : به نظر مىرسد سيد اين رساله را به درخواست شخصي به‌نام « زين‌العابدين » نوشته است ، همانطور كه رساله « نيچريه » را به درخواست « مولوى محمدواصل » تأليف كرده ويا مطالب رسالهء « الواردات » را - طبق نوشته محمدعبده در مقدمهء آن - به در خواست وى بيان داشته است . . . ولى ظاهراً استنساخ‌كنندهء نسخه ، با ديدن نام « زين‌العابدين » - وافزودن نام امام بر آن - تأليف آن را به امام حسين ( ع ) نسبت داده است كه بدون شك صحيح نيست . . . ودر نسخه‌اى كه به خط خود سيد جمال‌الدين است ( نسخهء كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى ) جملاتى كه در صفحهء آخر نسخه دوم ( نسخه مركز اسناد وزارت أمور خارجه ) آمده است ، وجود ندارد وظاهراً استنساخ‌كننده ، با توجه به محتواى عرفانى رساله ونام « زين‌العابدين » - كه مؤلف أو را فرزند خود مىخواند ! - تأليف آن را به امام حسين ( ع ) نسبت داده است . . .
رسائل في الفلسفة والعرفان — صفحة 210 | سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني / الشيخ محمد عبده