سبب حصر خدائيّت در عيسى بود . « 1 »
و صاحب كتاب بيان الاديان مىگويد كه : اصل حلول واتحاد بعد از جرمانيّه كه طايفهاىاند از « صابئيه » از نصارا برخاسته ، وغلات شيعه ، يعنى آنان كه بعضى از ائمهء اثنى عشر را خدا مىدانند ، وغلات اهل سنّت و جماعت ، يعنى صوفيّه كه مشايخ خويش را « اللَّه » مىدانند ، وحلول واتحاد ، از نصارا فرا گرفتهاند ، و هيچ مذهبى از مذاهب به مذهب نصارا از آن دو مذهب نزديكتر نمىباشد تا به اينجا كلام صاحب « بيان الاديان » بود .
و بايد دانست كه متقدمين صوفيّه مانند : با يزيد بسطامى وحسين بن منصور حلّاج كه به منصور حلّاج شهرت كرده بر يكى از اين دو مذهب بودهاند ، و به سبب اين اعتقاد فاسد كه اين گروه داشتهاند اكثر علماى شيعه مانند :
شيخ مفيد وابن قولويه ، وابن بابويه اين طايفهء ضالّه را - خواه حلوليّه باشند وخواه اتحاديّه - از غلات شمردهاند و يقين حاصل است كه ايشان بدترين طوايف غلاتند ، وايشان غلات نواصباند ؛ چنان كه گذشت .
هامش
( 1 ) شرح صفوص قيصرى 225