تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — صفحة 883

مساهمون:

ص٨٨٣

مدرسهء كلكتّه

و از آن جمله آن است كه : مدارس عاليه در كلكتّه ساخته‌اند ، و هركس از هر صنف از مسلمان و انگريز و غيرهم كه خواهد در آن رود و به تحصيل مشغول شود ، و علما و مدرّسين از هر علم و هر صنف مقرّر كرده‌اند ، و مواجب آنها تمام از سركار داده مىشود و از محصّلين هركس كه اصحاب دول است اخراجات او بر ذمّهء خود اوست و اخراجات فقرا بر سركار است ، از « الف و با » گرفته تا به مراتب عاليه را تمام به وضع مرغوب و به نوعى كه سهل و آسان به‌دست آيد در كتب نوشته‌اند . و علاوه كتب و رسائل چند در بيان جزئى و كلى امور معيشت از طريقهء زن و شوهرى و طبّاخى و نجّارى و جرّاحى و بنّائى و نقّاشى و جهازرانى ، و حكومت و تجارت و غير آنها نوشته‌اند ، و در هر باب كه قاعده بيان مىكنند تصوير آن را نيز به آن نهج كه نوشته‌اند نقش مىنمايند كه مطالعه‌كننده را حاجت به تعليم كمتر شود ، بلكه صاحبان هوش به مجرّد ملاحظه مطلب را دريافت مىكنند ، و چون كسى از قوم انگريز در مدرسه كامل ؛ و به زبانهاى مختلفه آگاه شد و لايق خدمت گرديد ، او را به يكى از خدمات سركارى معيّن كنند . و از قوم مسلمين اگر كسى ترقّى كرد و مدرّس و قاضى القضات ؛ گفتند كه لايق افتاء و قضا شده است ، در ضلعى از اضلاع وى را منصوب نمايند ، و به اين سبب در عصر ايشان مردمان لايق و صاحب هوش به طمع جاه و خدمت و مواجب بسيار شده‌اند ، فاعتبروا يا اولى الابصار . حكماى اين فرقه از سيصد سال است تقريبا كه به درستى امور دنيويه
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — صفحة 883 | أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )