شارح نيز فنا را به معناى فناى صفات و اراده مىداند . « 1 »
و . مباحث اخلاقى
اخلاق ، از شعبههاى حكمت عملى است و شارح ، به اين حوزه ، توجّه ويژهاى دارد و از آيات و احاديث براى بيان مقصود خود استفاده مىكند . دربارهء طرح مباحث اخلاقى اين شرح ، نكات زير قابل توجّه است :
بيان منشأ و دستهبندى فضايل و رذايل
شارح ، در شرح حديث جنود عقل و جهل ، فضايل را به اتّفاق حكما ، به چهار دسته تقسيم مىكند : حكمت ، شجاعت ، عفّت و عدالت . ايشان انسان را داراى سه قوّهء :
ناطقه ، غضبيه و شهويه - كه متباين هم هستند - مىداند و در ادامه ، نكات مفيدى را بيان مىكند . « 2 » عدالت در باب اخلاق
اسلام ، دين اعتدال است و دستورهاى اخلاقى آن نيز داراى حد وسط است و عدل در مفهوم فردى آن ، امر ميانهاى است . ملّا صالح ، عدالت را در تمام امور ، لازم مىداند .
تأثير علم و عمل بر يكديگر
ملّا صالح ، در شرح خود ، بر تأثير متقابل علم و عمل تأكيد مىكند . « 3 » وى رذايل اخلاقى را بيمارى مُسرى مىداند و معتقد است كه هر رذيلهاى ، منجر به رذيلهء ديگر مىگردد . « 4 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : شرح ملّا صالح ، ج 1 ، ص 248 .
( 2 ) . همان ، ص 212 و 213 .
( 3 ) . ر . ك : همان ، ص 270 .
( 4 ) . ر . ك : همان ، ج 2 ، ص 78 - 79 .