شيرازى بهرهمند شد . « 1 » به نقل مرحوم حاج شيخ حيدر على محقّق : وقتى مرحوم آخوند جهت وداع خدمت جناب ميرزاى شيرازى مشرّف شد فرمود : شما و آقا سيّد محمد باقر درچهاى هردو مجتهد و جائزالتصرف در امور مىباشيد ، و از طرف من اجازه داريد كه به امور اجتماعى و حكومات شرعى و قضاوت رسيدگى كنيد . « 2 »
آخوند خراسانى صاحب كفايه نيز از اساتيد آن مرحوم بوده است . « 3 »
آخوند گزى در سال 1298 ق به ايران بازگشت و در مدرسه نيمآورد ساكن و به تدريس و ترويج دين اشتغال ورزيد .
او در اثر اخلاق حسنه و صفات حميدهاى كه داشت قلوب عوام و خواص را به جانب خود معطوف كرده و رياست و شهرتى زايدالوصف به هم رسانيد ، و تقريباً چندين سال كه منتهى به آخر عمر وى گرديد مرجع تمام مرافعات و حكومات شرعيه اصفهان و توابع آن شده و يك اداره عدليّه سيّارى گشت .
و چون در طى مرافعات ملاحظه هيچ يك از طرفين قضيه را مى نموده و از رشوه و ارتشاء به غايت دور بود و خود بنفسه تحقيق مطالب طرفين قضيه را مى فرموده و مانند بسيارى ديگر از علما ، اشخاصى چند در مقدّمات قضاوت او راه نداشتند ، و دعوت هر فقيرى را از محلات بعيده ، بلكه بيرون شهر و در ديهات ، بدون تحميل كلفتى اجابت مىكرد محبوب القلوب عموم مردم واقع شده ، و هميشه براى چندين روز و شب از پيش در امكنه عديده دعوت داشت ؛ با اين حال ، بعد از وفات تقريباً چيزى از اموال دنيا به جا نگذاشت . وى در قوّت حافظه و حسن اخلاق و علم معاشرت و
هامش
( 1 ) . دانشمندان و بزرگان اصفهان ج 2 ص 786 و رساله شرح حال آخوند گزى از مرحوم مهدوى .
( 2 ) . رساله شرح حال آخوند گزى ، نسخه خطى .
( 3 ) . سياحت شرق ص 162 . آقانجفى قوچانى مى نويسد : « آقا شيخ عبد الكريم گزى كه از علماى بزرگ من حيث العلم بود رسائل شيخ را نزد او مقرّر داشتيم . بسيار پاكيزه و منقّح درس مى گفت . از شاگردهاى آخوند خراسانى بود » .