37 . شيخ محمد حسن اصطهباناتى شيرازى
عالم فاضل زاهد ، از شاگردان حاج شيخ محمد باقر نجفى « 1 » و آخوند كاشانى .
شيخ حسن از شاگردان مورد توجّه آخوند كاشى و به رياضت و افراط در آن معروف بود و كار رياضتش به جنون كشيده شد . « 2 »
از آية الله سيّد حسن مدرّس هاشمى نقل است كه آخوند كاشى شاگردى داشته به نام شيخ حسن اصطهباناتى كه هم مباحثه پدر ما مرحوم آقا مير سيّد محمّد بوده و زياد از حدّ رياضت مىكشيده و كارش به جايى رسيد ، كه در 15 شبانه روز قوت نخورد ، و ظاهراً مجنون يا مجذوب گشت ، اما بعد آزاد شد و همه چيز مىخورد . مرحوم آخوند او را از چنين رياضات سختى منع مىفرمود . « 3 »
وى از مدرّسين مشهور اصفهان بوده و برخى از شاگردانش عبارتند از :
1 . حاج ميرزا رضا كلباسى « 4 » 2 . شيخ محمّد على كرمانى « 5 » 3 . ميرزا محمّد حسن داورپناه خوانسارى ، از شاگردان خاص او . « 6 » 4 . شيخ محمّد حسن اسفرورينى قزوينى « 7 » 5 . حسن وحيد دستگردى « 8 » 6 . دهقان سامانى « 9 » 7 . محمد على عبرت نائينى . « 10 »
هامش
( 1 ) . اعلام اصفهان ج 2 ص 536 .
( 2 ) . ديوان سنا ص 186 . مرحوم همايى مى نويسد : من شيخ حسن را در حال جنون زيارت كردم ، حالى داشت !
( 3 ) . نگاهى به احوال و آراء حكيم مدرس اصفهانى ص 115 .
( 4 ) . رساله خاندان كلباسى نوشته معلم حبيب آبادى ، نسخه خطى .
( 5 ) . دانشمندان و بزرگان اصفهان ج 1 ص 534 .
( 6 ) . ديوان سنا ص 186 .
( 7 ) . فرزانگان علم و سخن قزوين ص 33 - 32 .
( 8 ) . اعلام اصفهان ج 2 ص 536 .
( 9 ) . مدينة الادب عبرت نائينى ج 2 ص 838 .
( 10 ) . همان . عبرت در شرح حال دهقان سامانى مى نويسد : « نخستين بار در حوزه درس « مطوّل » حكيم بزرگ و استاد بى همال ، آخوند ملا محمد كاشى أنار الله برهانه ، در مدرسه صدر اصفهان ، و پس از آن نيز در حوزه درس مرحوم شيخ حسن شيرازى كه او هم به تدريس « مطوّل » اشتغال داشت ، در همان مدرسه ، فيض صحبت وى مرا دست داد ، و همواره از فيض بيان شيوا و سخن زيباى وى برخوردار بودم » .