سرنگونى هواپيماى مسافربرى ايران در خليج فارس عملا وارد جنگ شد . شوروى ديگر ابرقدرت در آخر جنگ با فرستادن تجهيزات نظامى به عراق و كمك مالى سعى ميكرد از سقوط آن كشور جلوگيرى كند . قدرتهاى شوروى وآمريكا از تبديل شدن ايران به ابرقدرت خليج فارس در هراسان بودند . سازمان ملل با اتفاقاتى كه در پى اتفاقات اين منطقه رخ مى داد تشكيل جلسه و واكنش نشان مى داد . بيشترين تلاش اين سازمان نيز در راستاى تحقق اهداف قدرتهاى بزرگ ، نسبت به اتفاقات خليج فارس بود . ايران بر اثر فشارهاى وارده بر آن از جانب جنوب و خليج فارس ، قطعنامه ى 598 را پذيرفت .
كليد واژه : ايران ، عراق ، جنگ ، نفت كش ها ، آمريكا ، شوروى ، خليج فارس .
1266 . مسئله خليج فارس در جنگ تحميلى عراق عليه ايران ( ازابتداى جنگ تا فتح خرمشهر )
هدايت صيد خانى
استاد راهنما : غلامرضا ظريفيان
استاد مشاور : محمد باقر وثوقى
دانشگاه تهران ، 1387 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : وقوع انقلاب اسلامى ايران در منطقه خليج فارس تاثيرات بسيار عميقى در معادلات سياسى - امنيتى منطقه گذاشت به طورى كه با خارج شدن ايران از دايره نفوذ آمريكا در منطقه و اعلان سياست مستقل و البته صدور انقلاب به ديگر كشورها سبب شد ، كشورهاى منطقه به خصوص حوزة خليج فارس سياست هاى ضد ايرانى خود را بر عليه انقلاب اسلامى به منصة ظهور بگذارند . با پيروزى انقلاب و نبودن ژاندارمى در منطقه ، خلاء قدرت بشدت احساس شد . در عراق حكومت بعث كه تحت تأثير انديشه هاى بعثى يك نوع ناسيوناليسم عربى را تبليغ مى كرد سعى داشت به عنوان قدرت جديد ژاندارمى منطقه و همچنين رهبرى جهان رابدست اورد و جانشين مصرى شود كه با انعقاد قرارداد كمپ ديويد در جهان اسلام و عرب منزوى شده بود . در اين زمان به علت ناآرامى در ايران و عدم انسجام داخلى در كشور حكومت صدام فرصت را مغتنم شمرده ، با مطرح كردن ادعاهاى ارضى قديم با ايران قرارداد 1975 الجزاير را پاره كرده و به ايران حمله نمود در طول جنگ ايران و عراق كشورهاى حوزة خليج فارس با كمكهاى سياسى - اقتصادى بيدريغ و بيشمار خود صدام حسين را به شدت حمايت كردند . اوضاع منطقه باشروع جنگ تغييركردوصف بندى جديدى عليه ايران شكل گرفت ، پايتختهاى كشورهاى عربى منطقه به محل رفت وامد هياتهاى ديپتماتيك عراق وكشورهاى حاميش تبديل شده بودند . بعد از آزادسازى خرمشهر و عوض شدن روند جنگ نوع برخورد كشورهاى حوزة خليج فارس عوض شد و آنها به فكر تاسيس اتحاديه اى افتادند كه بتواند در مواقع لزوم در برابر خطر كشورهاى قدرتمند منطقه از خود دفاع كنند و اين تلاشهامنجربه تشكيل شوراى همكارى خليج فارس شد . البته نقش قدرتهاى بزرگ شرق و غرب در اين جنگ بشدت موثر بود به گونه اى كه آمريكا و شوروى با سياستهاى منفعت طلبانه خود آتش جنگ را در منطقه شعله ور تر مى كردند تا هيچ كدام از دو كشور برندة واقعى جنگ نباشد آنچه در اين رساله بررسى مىشود در واقع تا مقطعى است كه هنوز آمريكا به طور علنى وارد جنگ با ايران نشده و ادعاى بى طرفى در طول جنگ اداشته يعنى تا ( آزادى خرمشهر ) بعد از اين اتفاق بود كه روند جنگ