جايگاه ايرانيان در مكاتب نحوى عراق
دكتر حسين مهتدى « 1 »
چكيده
پس از جمعآورى لغت ، زمانى فرا رسيد كه نحويان ملاحظه كردند لحن و عجمه در زبان عربى شيوع پيدا كرده است . پس به اين فكر افتادند كه قواعد و اصولى وضع كنند تا بدان وسيله زبان خود را مصون دارند و آن را در گوشه و كنار سرزمينهاى عربى در برابر ديدگان مبتديان قرار دهند . به همينخاطر مكاتب نحوى تأسيس شد كه در اين ميان مكاتب نحوى عراق نقش بسزايى در اين مهم داشتند . اين مكاتب عبارتند از : 1 - مكتب نحوى بصره ؛ 2 - مكتب نحوى كوفه ؛ 3 - مكتب نحوى بغداد . با بررسى اين سه مكتب ، عالمان نحوى فارسى الأصلى را مىتوان يافت كه از سرامدان مكاتب نحوى عراق به شمار مىآيند و كتابهاى آنها جايگاه مهمى در اين مكاتب نحوى دارد . از ايرانيان كه در اين مكاتب تاثير به سزايى داشتند عبارتند از : 1 - مكتب بصره : سيبويه صاحب : الكتاب ؛ 2 - مكتب كوفه : كسايى ؛ 3 - مكتب بغداد : ابن ونند دينورى . در اين مقاله با بررسى مكاتب نحوى عراق به جايگاه علمى سرامدان ايرانى اين مكاتب نحوى اشاره مىشود تا گوشهاى از ارتباط علمى ايران و عراق در گذشته براى خوانندگان روشن شود .
كليد واژه : مكاتب نحوى ، مكتب بصره ، مكتب كوفه ، مكتب بغداد ، سيبويه ، كسايى .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه زبان و ادبيات عربى دانشگاه خليج فارس /mohtadi @ ut . ac . ir