پيشينه ورود واژگان زبانهاى ايران در زبان عربى
رويا سيفى « 1 »
نصير على صوفى « 2 »
احمد محمدى اكمل « 3 »
چكيده
زبان عربى يكى از زبانهاى سامى است كه در گذشته در جنوب شبه جزيره عربستان رواج داشته است . ولى رفته رفته گستره آن بيشتر شد و در بين النهرين ، مصر و ديگر كشورهاى آفريقايى گسترش يافت . امروزه زبان رسمى بيش از 20 كشور جهان است . زبان عربى در طول تاريخ خود با زبانهاى بسيارى در ارتباط بوده است . يكى از اين زبانها زبانهاى ايرانى به ويژه زبان فارسى ميانه و فارسى نو هستند . هنگامى كه دو زبان باهم برخورد مىكنند عناصرى را از هم قرض مىگيرند . قرضگيرى زبانى بيشتر در حوزه واژگان دو زبان اتفاق مىافتد . در اين مقاله پيشينه ورود واژگان زبان فارسى ميانه و فارسى نو از خانواده زبانهاى ايرانى در دو دوره جاهليت و دوره اسلامى مورد بررسى قرار مىگيرد . براى انجام اين پژوهش نخست وام واژههاى ايرانى در ربان عربى از واژهنامههاى معتبر آن زبان استخراج شد و سپس شواهدى از اشعار دوره جاهلى ، كتيبههاى عربى و كتابهاى دوره اسلامى براى واژگان ذكر شد و در خاتمه ريشه شناسى اين واژگان در زبانهاى ايرانى براى اثبات ايرانى بودن واژگان آورده شد . به نظر مىرسد انجام اين پژوهش براى تحكيم بخشيدن به شواهد تاريخى مبنى بر ارتباط ايرانيان و اعراب در دورههاى مختلف تاريخى ضرورى است ، زيرا كه علاوهبر شواهد تاريخى و باستان شناسى ، شواهد زبان شناسى هم مىتوانند در روشن ساختن روابط تاريخى سهم بسزايى داشته باشند .
كليد واژه : زبان عربى ، زبانهاى ايرانى ، زبان فارسى ميانه ، زبان فارسى نو ، قرضگيرى واژگانى .
هامش
( 1 ) . كارشناس ارشد فرهنگ و زبانهاى باستانى .
( 2 ) . دانشجوى دكترى زبان و ادبيات فارسى دانشگاه تربيت مدرس .
( 3 ) . دانشجوى دكترى ادبيات عرب دانشگاه سمنان .