رابطه اهلىسازى و يكجانشينى با فرايند نوسنگى در بين النهرين
محسن حاجحسينى « 1 »
سعيد بابامير ساطحى « 2 »
چكيده
بين النهرين به عنوان سرزمينى كه به لحاظ زيستمحيطى ، شرايط مساعدى براى ورود به دوره نوسنگى داشته است در ارتباط با پيشرفتها و نوآورىهاى اين دوره نيز حائز اهميت است . آنچه باعث برجستگى منطقه بين النهرين شده و آن را در باستان شناسى منحصر به فرد ساخته ، فرآيند اهلىسازىست كه همراه با انقلاب نوسنگى شكل گرفته است . بين النهرين به دليل پتانسيل بالاى زيستمحيطى از نظر بررسىهاى باستان شناختى از مهمترين مناطق براى ورود به دوره نوسنگى محسوب مىشود و جايگاهى در خور تأمل دارد . مفهوم اجتماعى و فرهنگى عصر نوسنگى در بين النهرين با اهلىسازى و توليد غذا عجين شده است و دادههاى باستان شناسى به خوبى مبين اين مسئله است . در اين پژوهش ، به بررسى اهلىسازى و يكجانشينى و رابطهاش با فرآيند نوسنگى شدن در بين النهرين پرداخته شده است با تكيه بر اين فرضيه كه اهلىسازى حيوان ، انسان را واداشت تا شيوه استقرارى خود را از كوچروى به استقرار موقت و دائم تغيير دهد و بعد از يكجانشينى ، توانست گياه را نيز اهلى كند . با اين كه واقعيتهاى محيطى و همينطور رابطه انسان با محيط فىالنفسه پيچيدهاند ، اما از اين مواجهه ، ميتوان به نتايجى دست يافت . دگرگونىهاى فرهنگى كه به مرور در بين النهرين اتقاق افتاد ، بيشترين تاثير خود را از همين رابطه متقابل اهلىسازى و يكجانشينى با فرآيند نوسنگى شدن ، پذيرفت .
كليد واژه : اهلىسازى ، بين النهرين ، نوسنگى ، يكجانشينى ، رابطه انسان با محيط .
هامش
( 1 ) . دانشجوى دكترى باستان شناسى دانشگاه بوعلىسينا همدان /hajhos seini 0 @ yahoo . com( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه بوعلىسينا همدان .