تبادلات ايران و بين النهرين به عنوان سيستم جهانى در هزاره چهارم پيش از ميلاد
مونا اوريات « 1 »
چكيده
پديده گسترش فرهنگ اروك در اواخر هزاره چهارم پيش از ميلاد را به عنوان سيستم تعاملات بين منطقهاى ميان ايران و بين النهرين را مىتوان در نظر گرفت كه كمبود منابع خام در مراكز استقرارى دشتهاى آبرفتى جنوب بين النهرين را استقرارهاى مناطق كمتر توسعه يافته در مناطق حاشيهاى خصوصا فلات ايران مربوط مىساخت . اين ارتباط با تجارت زمينى و مبادلات بين زيستگاه مراكز اصلى در جنوب بين النهرين و استقرارهاى كمتر توسعه يافته در مناطق پيرامونى تعريف مىشود .
اين گسترش در مناطقى اتفاق افتاد كه فرهنگ هاى بومى و شبكههاى تجارى به خوبى سازمان يافته بودند . گسترش فرهنگ اروك در قسمت فلات مركزى ايران مشتمل بر زيست بوم هايى است كه در مجاورت مسيرهاى اصلى تجارت زمينى در شاهراه ارتباطى شرق به غرب واقع بودند و هريك شامل مجموعه استقرارهاى در قالب ايستگاهها و پاسگاهها بودهاند . الگازه ، اين شبكه مبادلاتى را بر اساس اصل تبادل نامتقارن به عنوان سيستم جهانى توصيف مىكند و از خصوصيات آن ، تمايزات سلسله مراتب اجتماعى درون استقرارى را مىتوان نام برد . بر اساس نظام سرمايه دارى والراشتاين ، الگازه اين گونه فرض مىكند كه سيستم جهانى اروك نقش فزآينده در افزايش سطوح پيچيدگى ميان فرهنگى ايفا مىكند كه بر مبناى نظام تبادل نامتقارن بوده و باعث تمايز طبقات اجتماعى از نظر سلسله مراتبى مىشود . كه باعث اين انتقال فرهنگ ، مبادلات اقتصادى ميان اين دو سرزمين متمدن كه داراى روابطى ناگسستنى در سال هاى بسيار دور تا به امروز كه مورد مطالعه بسيارى از دانشمندان و باستان شناسان غربى قرار گرفته است .
كليد واژه : بين النهرين ، سيستم جهانى ، اروك ، باستان شناسان غربى .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه تهران .