علل و پيامدهاى انتخاب تيسفون به عنوان مركزيت سياسى حكومت ساسانى
ابراهيم خانى حبيب آبادى « 1 »
چكيده
شهر تيسفون در منطقه ميان رودان و در نزديكى بغداد امروزى جاى داشت ، ميان رودان يا بين النهرين نام منطقهاى حاصلخيز ، كهن و بااهميت بود كه ما بين دو رود بزرگ دجله و فرات قرار داشت ، بيشتر سطح اين منطقه كهن امروزه در عراق قرار دارد و البته در گذشته مدتها از بخشهاى سرزمين ايران محسوب مىشده است . در واقع شهر تيسفون با تغيير پايتخت اشكانيان از شرق ايران به اين منطقه ، به عنوان مركزيت سياسى اين شاهنشاهى حيات خود را آغاز كرد ، اما اين شهر نه تنها در اين دوره ، بلكه در سراسر دوره ساسانيان و در مجموع نزديك به حدود 600 سال مركزيت سياسى ايران را بر عهده داشت . اين مقاله بر آن است تا اولا به بررسى دلايل انتخاب اين شهر به عنوان مركزيت سياسى توسط دولت ساسانى و البته طبعا دولت اشكانى بپردازد و ثانيا نتايج و پيامدهاى اين انتخاب را بررسى نمايد .
البته در زمينه شكل گيرى ، توسعه ، شكوفايى و نيز سرانجام اين شهر در بسيارى از پژوهشهاى معاصر كه در قلمرو تاريخ ايران باستان و نيز تاريخ اسلام به انجام رسيده توجه شده است كه از آن جمله مىتوان به كتاب تيسفون و بغداد در گذر تاريخ نوشته دكتر شيرين بيانى اشاره كرد . اما بايد گفت كه در اين پژوهشها ، توجه و تمركز كافى بر علتهاى اين انتخاب و بعد از آن پيامدها و نتايج آن نشده است . اين مقاله به شيوه تاريخى و از نوع توصيفىتحليلى مىباشد .
كليد واژه : اشكانى ، ايران ، بين النهرين ، تيسفون ، ساسانى ، عراق ، مركزيت سياسى .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد تاريخ ايران باستان دانشگاه فردوسى مشهد /e . khani 1990 @ yahoo . com