در مراجعت از مكه برادرم كه بسيار فاضل و در سنّ 18 سالگى به اجتهاد رسيده بود ، در بين راه به دست دزدان عرب به قتل رسيد .
بعد از مراجعت از مكه باز هم شهر به شهر گشتم ، و هرجا دانشمندى يافتم از او استفاده كردم ، تا اين كه در قم به خدمت صدر اهل عرفان و بدر فلك ايقان ، آن كه در فنون علم باطن ، امام عصر و وحيد دهر بود مشرّف گشتم ، مقيم آستان وى شده و بيش از هشت سال به مجاهده نفس و رياضت مشغول ، تا در علوم باطن نيز بصيرت حاصل گشتم ، و در آخر الأمر به شرف مصاهرت وى نايل ، و دختر او را در نكاح خويش درآوردم . . . به همراه استاد به شيراز رفتم و نزديك به دو سال در آنجا اقامت كردم ، و از آن پس به كاشان مراجعت و به امر تدريس و نشر علم و تبليغ دينى و تأليف و تصنيف مشغول شدم ، و گاه در زاويه قريه قمصر با جمعى از خواص اصحاب در اقامه نماز جمعه و عبادات ، و گاه در وسط بلد به آن وظيفه دينى مقدم بودم ؛ چون در ميان عالمان ، غير از من معتقد به وجوب عينى نماز جمعه نبود .
تا اين كه شاه صفى مرا به اصفهان دعوت كرد ، در اكرام و تبجيل من كوشيد و اصرار داشت كه در خدمت او باشيم . از قبول خدمات دولتى عذر خواستم . عذرم را پذيرفت ، و از آن پس فارغ البال مدّتى مديد زيسته و به امر تدريس و تأليف و عبادت مشغول بودم . . . تا آن كه مكتوب شاه عباس ثانى رسيد و از من دعوت شد كه براى اقامه نماز جمعه و نشر علوم دينى به اصفهان رفته ، و در مسجد جامع عتيق آن شهر كه به وسيله سلطان مزبور تعمير و آماده شده بود برگزار كنم . « 1 »
فيض در اصفهان از محضر مولانا محمد تقى مجلسى بهره برده و كتب اربعه را نزد او خوانده و از او به اخذ اجازه روايى نايل گشت .
وى همچنين از ملا صدرا و سيد ماجد بحرانى روايت كرده ، و خود از مشايخ اجازه علامه ملا محمد باقر مجلسى ، سيد نعمة الله جزائرى و نظائر ايشان است .
هامش
( 1 ) . مقدمه ديوان فيض كاشانى .