داخل شدى در دين پسر برادرت ؛ و گردانيد او پسر تو را امير و حاكم بر تو . » 35
و حديث در اين باب بسيار است به حدّى كه همه را نمىتوان شمرد .
بحث دويم در فضيلت علم و دانايى آن حضرت
بدرستى كه اجماع كردهاند همگى جماعت بر اينكه علىّ بن ابى طالب - صلوات اللّه عليه - داناترين مردم زمان خود بود ؛ و از آن حضرت استفاده نمودند مردم علوم عقليه و نقليه را ؛ و دلالت مىكند بر اين چند چيز :
اوّل : آنكه آن حضرت در نهايت زيركى و فطانت بود « 1 » ؛ و حريص بود بر فراگرفتن علم ؛ و ملازمت بسيار مىكرد پيغمبر را - صلّى اللّه عليه و آله - شب و روز ، از اوّل زمان صبى تا آنكه رسول خدا از دار دنيا رحلت فرمود ؛ و آن حضرت - صلّى اللّه عليه و آله - كاملترين اشخاص بشر بود در علم و فضل ؛ و از معلوم بديهى است كه مثل اين متعلّم كه اين نحو ملازمت كرده باشد چنان استاد كاملى را
/ 11 B /
با نهايت حرص معلّم بر تعليم و حرص متعلّم بر فراگرفتن ، البتّه چنين شاگردى به نهايت علم و فضيلت مىرسد ؛ و اين برهانى است لمّى قاطع كه در آن خلافى نيست .
دويم : آنكه فرستاد اللّه تعالى دربارهء او آيهء كريمهء
وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ
را ( يعنى : « و فرامىگيرد آنها را گوشهاى فراگيرنده . » )
هامش
( 1 ) . س : بودند .