وصيت سيد
به نوشتهء شيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء در مذكّرات ( خاطرات ) : دوشنبه 13 ماه رجب 1337 سيد شديدا بيمار شد و تب سختى وى را فراگرفت و از شركت در درس و نماز خوددارى جست . پهلوى راست ايشان شديدا درد مىكرد . طبيبهاى مختلف به بالين سيد فراخوانده شدند و هريك چيزى مىگفتند . يكى مىگفت ذات الجنب است ، ديگرى آن را ذات الرّيه مىشمرد و سومى چيز ديگر تشخيص مىداد . مرض وى مستمرا شدت مىيافت تا آنكه در شب سهشنبه 28 رجب ، پيش از طلوع فجر پيك حق را لبيك گفت و به رحمت الهى پيوست . « 1 »
شدت گرفتن بيمارى سيد - كه براى او ، در حكم پيك مرگ مىبود - وى را بر آن داشت كه اوصياء خود را تعيين كند و نيز به تدوين و توشيح آخرين وصيتنامهها همت گمارد . سيد در حضور رؤسا و بزرگان نجف و همچنين اولاد و احفاد خود ، چهار تن را به عنوان وصى خود معيّن ساخت كه عبارت از شخصيتهاى زير بودند : مرحومان شيخ احمد آل كاشف الغطاء ، شيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء ، آقا ميرزا محمود تبريزى و آقا شيخ على مازندرانى . « اين چهار تن موظف شدند كه تمامى وجوهات شرعيه سهم امام ( ع ) ، سهم سادات و كفارات و مظالم را كه هركدام جداگانه در دفترى ضبط شده بود ، به مرجع تقليد بعدى تحويل دهند » . « 2 »
مرحوم شيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء ( كه خود از جملهء اوصياء مزبور است ) ، در اثر ديگر خود ( عقود حياتى ) ماجراى نگارش وصيتنامهء سيد را چنين شرح مىدهد : در عصر سومين روز از بروز تب در سيد ، به عيادت وى رفتيم و او ، جز اندكى از خصيصين خويش ، كسى را به عيادت خود راه نمىداد . با سيد در محل خاص او خلوت
هامش
( 1 ) . ر . ك ، السيد محمد كاظم اليزدى ، كامل سلمان جبورى ، صص 696 - 697 .
( 2 ) . نور علم ، دورهء دوم ، ش 3 ، شمارهء مسلسل 15 ، ارديبهشت 1365 ، صص 84 - 85 . براى متن وصيتنامههاى سيد در روزهاى آخر عمر ر . ك ، السيد محمد كاظم اليزدى ، كامل سلمان جبورى ، صص 475 - 483 .