بايد به تعيين علماء اعلام و حجج اسلام بشود ، ما هم به ملاحظهء اينكه در اين وقت حاضر از حضرت عالى كسى را مقدمتر ندانسته لذا زحمتش را به حضرت عالى داده و الحال جناب حاجى قاسم از قول حضرت عالى اظهار مىدارد كه حضرت عالى قبول اين مطلب را نفرموديد . « 1 » باز هم بسته به رأى و نظر حضرت عالى است ؛ هرنحو كه صلاح است رفتار فرمايند .
در باب تشكيل مجلس كميته به جهت « 2 » تقسيم اعانه به فقرا و ضعفايى كه از كسب و كار عاجزند عربا و عجما و اشخاصى كه به واسطهء انسداد طرق و شوراع از بلادشان وجهى به آنها نرسيده و به درجهء احتياج رسيدهاند و حضرات طلاب و فضلا ، هر صنفى را يك دفتر جداگانه امر فرموده ترتيب داده باشند و اشخاص كميته هم مشتمل بر دو نفر از علماء عجم و يك نفر از علماء عرب و يك نفر كاتب كه محلّ وثوق حضرت عالى بوده باشد معيّن فرمايند ، جوابى در اين خصوص نفرموديد . خواهش مىكنم از حضرت عالى قبول اين مطلب را فرموده و به نحو معروض اجابت نموده اطلاع بفرماييد تا اينكه اهل استحقاقين [ كذا ] و محتاجين محروم نمانند و از بابت شمع حرم مطهر چون در ادارات حكومت شمع موجود نمىباشد و در تفحص هستيم كه شايد نزد تجار يافت بشود و اگر نزد تجار هم يافت نشود ان شاء اللّه تلغرافا [ كذا ] از بصره خواهيم طلبيد .
زياده عرضى ندارد ، ايام افاضت مستدام باد . 28 شهر شعبان 1335 [ قمرى ] .
الحاكم السياسى العام فى العراق
سر . پرسى . كوكس
xoC . Z . P
بحث دربارهء حوادث عراق در جنگ جهانى اول و سالهاى پس از آن ، مجالى افزون از ظرفيت محدود اين دفتر مىطلبد . كسانى كه خواهان اطلاعات بيشتر راجع به اشغال عراق توسط ارتش بريتانيا در جنگ جهانى اول ( 1914 - 1918 ) و علل سياسى - نظامى - اقتصادى اين امر ، و قيام علما و عشاير شيعهء عراق بر ضدّ تجاوز مزبور ، و نقش بارز و محورى مرحوم صاحب عروه در حمايت و هدايت آن قيام و ساير حوادث منتهى به ثورهء عشرين ( قيام 1920 مردم عراق به رهبرى ميرزاى شيرازى دوم بر ضدّ استعمار انگليس ) مىباشند ، به مطالعهء مآخذ زير توصيه مىكنيم :
هامش
( 1 ) . باز هم امتناع از كارى كه ، شايد ، بهگونهاى ، قبول رسميت حكومت انگليسىها بر عراق اشغالى را در بر داشته باشد - ع . منذر .
( 2 ) . در اصل : جهة .