را پذيرفته منتها ظاهرش اين است كه اجازه مباشرت داده است ، منتها مىگويد شبانه حق ندارد نزد او برود . يونس بن عبد الرحمن هم كه از فقهاء است قائل به عدم انفساخ و بقاى عقد شده ، لذا احتمال اينكه مشهور بين اماميه همين مطلب باشد بعيد نيست .
اگر چه شيخ طوسى در خلاف ادعاى اجماع كرده است ، لكن سابقاً عرض كرديم كه اجماعات شيخ در كتاب خلاف بر اساس كبريات است ، مثلًا مىگويد ، نفى سبيل را بين مسلمين مسلم دانسته ولى گاهى در مقابل اين اجماعات ، اجماع مخالف وجود دارد . لذا اجماعات كتاب خلاف كاشف ظن از ثبوت حتى شهرت هم نيست ، چون بر اساس كبريات حكم به اجماع كرده است ، در نتيجه با احتمال وجود شهرت قدمايى بين اماميه و نظر شيخ مفيد و يونس بن عبد الرحمن و صدوق بعيد نيست حكم به ترجيح اقرب باشد و روايات ديگر را حمل به تقيه كنيم .
بررسى مسأله اسلام زوج و دلائل صاحب رياض و جواهر :
اما راجع به اسلام زوج ( زوجه كتابيه يا اهل ذمه باشد ) به چه دلايلى حكم به بقاى عقد مىشود و محدوديتى براى زوج در تمتع و مباشرت نيست ؟
دلايل : علاوه بر اجماع در رياض و جواهر سه دليل آوردهاند ، عمده تأكيد اينها بر روايات است ، يك روايت مشترك بين دو كتاب است « 1 » .
1 - در رياض به روايت عقبة بن خالد تمسك جسته كه بدين مضمون است :
مردى هفت زن داشت و مسلمان شد ، آنجا حكم شده كه چهار زن انتخاب كند ( البته ايشان مسامحه در تعبير نموده و گفته پنج زن داشته ، چون در متن روايت هفت زن ذكر شده )
2 - روايت غياث بن سلمه ثقفى دومين روايت مورد تمسك است بدين مضمون :
كسى ده زن داشت بعد از مسلمان شدن پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود : چهار زن انتخاب
هامش
( 1 ) - در آخر ص 11 و 12 اين روايت آمده .