8 / 8 / 1380 سهشنبه درس شمارهء ( 358 ) كتاب النكاح / سال چهارم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
خلاصهء درس قبل و اين جلسه :
در اين جلسه ، ضمن ادامه بحث از آيه ابتلاء يتامى ، نخست به بحثى اصولى درباره اتحاد مفاهيم و مواردى كه وصف يا غايت ، مفهوم فى الجمله هم نداشته ، پرداخته ، قسمتى از كلام مرحوم امام را درباره آيه فوق توضيح مىدهيم ، در ادامه ، كلام مرحوم آقاى حكيم را نقل مىكنيم كه از آيه ابتلاء - بر خلاف نظر متعارف - صحت معاملات اطفال را نتيجه گرفتهاند و اجمالًا به ناتمامى اين استنتاج اشاره مىكنيم ، سپس اين سؤال را مطرح مىكنيم كه مرحوم شيخ كه در اصول ، شهرت را حجت نمىداند چرا در فقه به استناد شهرت فتوا مىدهيم ، در پاسخ مىگوييم كه شيخ انصارى دليل انسداد را تمام مىداند و شهرت را از باب ظن مطلق حجت مىداند نه از باب ظن خاصّ .
* * *
الف ) بررسى اشكالى در مورد كلام مرحوم امام درباره آيه ابتلاء ( يادآورى و تكميل ) :
1 ) طرح اشكال :
ايشان از چهار معنايى كه در آيه ابتلاء يتامى ذكر كردهاند ، معناى سوم را استظهار كردهاند ، بنابر نظر ايشان ابتلاء و امتحان يتامى هم قبل از بلوغ و هم بعد از بلوغ لازم است و « حتى » در آيه شريفه مفهوم ندارد ، در اينجا اين اشكال به نظر مىآيد كه اگر آيه در مقام مفهوم نباشد ذكر « حتى » غايى لغو است ، چنانچه حكم لزوم ابتلاء