ناظر به همين معناست كه اگر زن را نمىخواهيد او را رها كنيد تا بتواند ازدواج كند .
مفسران در مراد از
« تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ »
اختلاف كردهاند ، ابن عبّاس همچون روايات اهل بيت « عليهم السلام » آن را به تطليقه ثالثه تفسير كرده است ولى برخى از مفسّران ديگر آن را به معناى عدم رجوع مرد تا انقضاء عده دانستهاند .
در مورد قيد
« بِإِحْسانٍ »
در آيه گفتنى است كه اين عبارت تأكيد بر اين معناست كه مرد نبايد آن قدر زن را آزار دهد كه مجبور شود براى خلاص شدن خود از مهريه و هر چه دارد بگذرد و از مرد در خواست طلاق كند ، بلكه تسريح بايد همراه با احسان باشد ، ادله آيه نيز به اين معنا اشاره دارد : و لا يحل لكم ان تأخذوا ممّا آتيتموهن شيئاً الّا ان يخافا الّا يقيما حدود الله . . .
2 ) تذكر نكتهاى درباره تفسير تبيان :
در تفسير تبيان شيخ طوسى ، در ادامه قول دوم درباره تفسير تسريح باحسان كه آن را به معناى عدم رجوع مرد تا انقضاء عده مىداند ، اين تفسير را مروى از ابى جعفر و ابى عبد الله « عليهما السلام » دانسته است « 1 » با اين كه هيچ روايتى در اين زمينه ذكر نشده و روايت چندى قول اول ( تفسير
تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ
به طلاق ثالث ) را به آن دو امام « عليه السلام » نسبت مىدهد .
البته اين گونه اشتباهات از شخصيت پركارى همچون شيخ طوسى كه مسئوليت بسيار بر دوش مىكشيده و در علوم مختلف كار مىكرده و چه بسا وظيفه صد نفر را به تنهايى انجام مىداده ، كاملًا طبيعى است كه در اثر اتكاء به حافظه و عدم مراجعه به اصل كتب حديثى رخ مىدهد .
3 ) نگاهى به آيات تسريح در قرآن و مفاد تسريح در آنها :
تسريح در لغت به معناى آزاد ساختن و رها كردن مىباشد ، مفاد اين كلمه در جملات با توجه به مفعول جمله تغيير مىكند ، اگر تسريح به زن شوهردار تعلّق گيرد
هامش
( 1 ) در مجمع البيان و نيز در فقه القرآن راوندى 2 : 174 هم اين مطلب آمده كه به تبع تبيان است .