3 ) نظر استاد - مدّ ظلّه - در مسألهء شك در كنيز بودن يا محلّله بودن
در اين دو مسأله هم بايد سه حالت مختلف را طرح كنيم :
حالت اول : حالت سابقه كنيزى يا محلّله بودن است كه استصحاب جواز نظر و عدم لزوم ستر را ثابت مىكند .
حالت دوم : حالت سابقه عدم كنيزى و عدم محلّله بودن است كه استصحاب حرمت نظر و لزوم ستر را اثبات مىكند .
حالت سوم : توارد حالتين كه همان حكم متعارف توارد حالتين در اين مورد جارى مىگردد .
بهر حال اگر ما با استصحاب بتوانيم جواز نظر و عدم لزوم ستر را ثابت كنيم مجالى براى وجوه گذشته همچون قاعده مقتضى و مانع باقى نخواهد بود زيرا استصحاب بر اين قاعده و مانند آن مقدم است .
ولى در جايى كه استصحاب اصلًا جارى نگردد يا با تعارض با استصحاب ديگر ساقط شود ، قواعد ديگر مىتواند مطرح شود كه به عقيده ما اين قواعد ناتمام است و بايد به اصل برائت تمسك نموده حكم به جواز نظر و عدم لزوم ستر بنماييم .
« * و السلام * »