1 ) تبيان ،
« يَظْهَرُوا »
را بر مراهق حمل كرده و بلوغ را معيار قرار نداده است ، البته اين عبارت براى بحث جارى مفيد نيست ولى در تفسير آيه ، بلوغ را ملاك ندانسته است ، مىگويد « صغار الذين لم يراهقوا فانّه يجوز ابداء الزينة لهم » « 1 » .
2 ) روض الجنان ،
به اطفالى معنا كرده كه بر عورت زنان مطلع نباشند و عورت و غير عورت را تشخيص ندهند . پس زن حق ندارد نسبت به پسر بچهاى كه عورت را از غير عورت تشخيص مىدهد و مميز است ، ابداء زينت كند . عبارت چنين است : « اطفالى كه ايشان بر عورت زنان مطلع نباشند و ندانند كه عورت چه باشد ( اصلًا عورت و غير عورت را تشخيص نمىدهند ، سن خيلى پايين است يعنى غير مميز ، پس عورت از غير عورت تشخيص داده مىشود ، حق ندارد به مميزين ، آنكه عورت را مىفهمد چيست ، زن خودش را ارائه بدهد به او ، و ندانند عورت چه باشد ) از آنجا كه ايشان را شهوتى نباشد به زنان ( اصلًا از معرض شهوت خارج باشند ) » « 2 » .
3 ) مجمع البيان
مىگويد : « يريد به الصبيان الذين لم يعرفوا عورات النساء و لم يقضوا عليها لعدم شهوتهم و قيل لم يطيقوا مجامعة النساء فاذا بلغوا مبلغ الشهوة فحكمهم حكم الرجال » « 3 » . ملاك اين است كه نتواند عورت را از غير عورت تشخيص دهد و به حد تميز نرسيده باشد .
4 ) زبدة البيان
عبارت فوق را از مجمع البيان نقل مىكند و مىافزايد : « و الظاهر ان قيل ليس بجيّد و اليه اشار بقوله فاذا بلغوا مبلغ الشهوة » « 4 » . مىفرمايد حرف صحيح همان حرف اول است يعنى كسى كه نمىداند عورت چيست و به حسب نوع شهوتى در او وجود ندارد .
5 ) فقه القرآن راوندى
مىگويد : « يعنى الصغار الذي لم يراهقوا فانه يجوز ابداء
هامش
( 1 ) تبيان 7 : 430 .
( 2 ) روض الجنان 14 : 127 .
( 3 ) مجمع البيان 7 - 8 : 218 .
( 4 ) زبدة البيان : 547 .