چيزى بودم ولى خدا مانع وصول من به آن شد . عثمان گفت : به خدا تو نيامدى توبه كنى ، بلكه چون شكست خوردى آمدى . خدا به حساب تو اى طلحه خواهد رسيد .
« تاريخ طبرى » « 1 » ( ج 6 ، ص 154 ) ، « كامل » ابن اثير ( ج 3 ، ص 70 ) ، « شرح ابن أبى الحديد » ( ج 1 ، ص 165 ) ، « تاريخ خلدون » ( ج 2 ، ص 397 ) » . « 2 »
چگونگى تحريف
علامه در ادامه در بيان چگونگى تحريف اين حديث گويد :
« اين عبارتى است كه در تاريخ طبرى چاپ شده و موجود هست ، اما با آنچه طبرى خود نوشته فرق دارد . تبهكاران در نوشته او دست برده و مطلب برادرى عثمان با على عليه السّلام را كه همه مسلمانان در نادرستى آن متفقند افزودهاند . گويى اين جماعت با خود عهد كردهاند ، كه هرحديث و روايت تاريخى را يافتند تحريف كنند و آن را از صورت اصلى برگردانند .
ابن ابى الحديد همين روايت را از تاريخ طبرى نقل كرده و در « شرح نهج البلاغه » « 3 » ( ج 2 ، ص 506 ) آورده است ، ولى در آن اثرى از مسأله برادرى عثمان با على عليه السّلام نيست ، و معلوم مىشود كه تا زمان ابن ابى الحديد هنوز در اين روايت تاريخ طبرى دست نبرده بودند » . « 4 »
روايت طبرى به نقل از ابن ابى الحديد
علامه در ادامه ، روايت طبرى را به نقل از ابن ابى الحديد آورده كه هنوز مورد
هامش
( 1 ) . الغدير ، ج 9 ، ص 94 .
( 2 ) . تاريخ الأممم و الملوك ، ج 4 ، ص 430 ، حوادث سال 35 ه ؛ الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 286 حوادث سال 35 ه ؛ شرح نهج البلاغه ، ج 2 ، ص 148 ، خطبهء 30 ؛ تاريخ ابن خلدون ، ج 2 ، ص 598 .
( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، ج 10 ، ص 8 خطبهء 175 .
( 4 ) . الغدير ، ج 9 ، ص 94 .