گروه برداشته شده : از خواب تا بيدار شود ، و از كودك تا محتلم شود ، و از ديوانه تا عاقل شود . « 1 »
گفت : بله . پس فرمان داد تا او را آزاد كنند .
آورده است : « 2 » أبو داوود در سننش به چند طريق ( ج 2 ، ص 227 ) و ابن ماجه در سننش ( ج 2 ، ص 227 ) و حاكم در مستدرك ( ج 2 ، ص 59 و ج 4 ، ص 389 ) و آن را صحيح دانسته است ، و بيهقى در سنن كبرى ( ج 8 ، ص 264 ) به چند طريق ، و ابن أثير در « جامع الاصول » كما اينكه در « تيسير الوصول » ( ج 2 ، ص 5 ) آورده ، و محبّ الدين طبرى در « رياض النضرة » ( ج 2 ، ص 196 ) به لفظ دوم به نقل از احمد آورده است ، و در « ذخائر العقبى » ( ص 81 ) ، و قسطلانى در « إرشاد السارى » ( ج 10 ، ص 9 ) به نقل از بغوى و أبى داود و نسائى و ابن حبّان ، و مبادى در « فيض القدير » ( ج 4 ، ص 257 ) به صورت دوم و گويد : اتفاق افتاده براى او - على عليه السّلام - با ابو بكر مانند آن ، و حنفى در حاشيه « شرح العزيزى » بر « جامع الصغير » ( ج 2 ، ص 417 ) به لفظ سوم ، و دمياطى در « مصباح الظلام » ( ج 2 ، ص 56 ) به لفظ سوم ، و سبط الجوزى در تذكرهاش ( ص 57 ) به لفظى كه در آن اين كلام عمر است كه : لو لا علىّ لهلك عمر ، و ابن حجر در « فتح البارى » ( ج 12 ، ص 101 ) ، و عينى در « عمدة القارى » ( ج 11 ، ص 151 ) آورده است » . « 3 »
هامش
( 1 ) . قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : رفع القلم عن ثلاثة : عن النائم حتى يستيقظ ، و عن الصبّى حتى يحتلم ، و عن المجنون حتى يفيق .
( 2 ) . سنن أبى داود ، ج 4 ، ص 140 ح 4299 ، 4401 ؛ سنن ابن ماجه ، ج 1 ، ص 659 ، ح 2042 ؛ المستدرك على صحيحين ، ج 2 ، ص 68 ، ح 2351 و ج 4 ، ص 430 ، ح 8169 ؛ جامع الأصول ، ج 4 ، ص 271 ، ح 1824 ؛ تيسير الوصول ، ج 2 ، ص 8 ؛ الرياض النضرة ، ج 3 ، ص 144 ؛ ارشاد السارى ، ج 14 ، ص 259 ؛ حاشيه حنفى بر شرح جامع الصغير ، ج 2 ، ص 458 ؛ مصباح الظلام ، ج 2 ، ص 136 ؛ تذكرة الخواص ، ص 147 ؛ فتح البارى ، ج 12 ، ص 121 ؛ عمدة القارى ، ج 23 ، ص 292 ، چاپ جديد .
( 3 ) . الغدير ، ج 6 ، ص 103 .