شرححال كميت
وى از شعراى قرن دوم هجرى مىباشد . علامه دربارهء نسب وى مىگويد :
« ابو المتسهل كميت فرزند زيد بن خنيس بن مخالد « 1 » بن وهيب بن عمرو بن سبيع بن مالك بن سعد بن ثعلبه بن دودان بن أسد بن خزيمه بن مدركة بن الياس بن مضر ابن نرار مىباشد .
ابو الفرج گفته است كميت شاعرى پيشرو و لغتشناس و در تاريخ غرب آشنا است » . « 2 »
« . . . وى در روزگار بنىاميه مىزيست و دولت عباسى را درك نكرد و پيش از آن درگذشت . كميت به شيخ هاشمى معروف و شهود است » . « 3 »
« شمارهء شعر كميت بنا بر آنچه در « اغانى » « 4 » و ( ج 2 ، ص 31 ) ، « المعاهد » « 5 » آمده ( 5289 ) ، و آنچنانكه در « كشف الظنون » « 6 » به نقل از ( ج 1 ، ص 397 ) ، « عيون الاخبار » ابن شاكر آمده است بيش از پنج هزار قصيده است .
فراهم آوردنده شعر كميت أصمعى و آراينده و افزاينده آن ابن سكيت است .
گروهى شعر او را از ابى محمد عبد اللّه بن يحيى كه معروف به ابن كناسه - كه در گذشته سال ( 207 ه . ) است - روايت كردهاند و كناسه نيز آن را از جزّى و ابى موصل و ابى صدقه - هردو اسدى هستند - بازگو نموده و به تأليف كتابى هم به نام « سرقات الكميت من القرآن و غيره » پرداخته است . « 7 »
و ابن سكيت نيز راوى شعر كميت از قول استادش نصران است ، و نصران گفته
هامش
( 1 ) . و گفتهاند كه وى فرزند زيد بن خنيس بن مخالد بن قيس بن عمرو است .
( 2 ) . الغدير ، ج 2 ، ص 195 .
( 3 ) . الغدير ، ج 2 ، ص 195 .
( 4 ) . اغانى ، ج 17 ، ص 31 .
( 5 ) . معاد التنصيص ، ج 3 ، ص 95 ، رقم 148 .
( 6 ) . كشف الظنون ، ج 1 ، ص 808 .
( 7 ) . تعبير به سرقت خالى از مسامحه نيست ، زيرا شعر كميت جز بهرهگيرى از معانى كلمات قرآن و يا تضمين آن نيست و در فضيلت كميت و هرشاعر ديگرى همين بس كه بازگوكننده از قرآن كريم باشند ( علامه رحمه اللّه ) .