غزّالى مىگويد : امّا كندن موهاى ريش در آغاز برآمدن براى تشبّه جستن به جوانهاى ساده زنخ از كارهاى زشت و منكرات بزرگ است زيرا ريش ، زينت مردان است ، و خداوند را فرشتگانى است كه سوگند آنها اين است كه : قسم به آن كه بنى آدم را به محاسن زينت داد . و آن جزئى است كه خلقت مردان بدان كامل و موجب تميز آنان از زنان است ، و يكى از تأويلات شگرف آيه
يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ
« 56 » اين است كه گفتهاند : مقصود از آن ريش است .
ياران احنف بن قيس مىگفتند : دوست داريم محاسنى براى احنف بخريم هر چند به بهاى بيست هزار دينار باشد . شريح قاضى مىگفت : دوست داشتم مرا محاسنى به بهاى ده هزار دينار مىبود . و چگونه ممكن است محاسن ناپسند باشد و حال آن كه مايهء احترام مرد و باعث اين است كه مردم به ديدهء علم و وقار به او نظر كنند ، و او را در مجالس برترى دهند ، و روى خود را به او متوجّه سازند ، و در جماعت او را مقدّم بدارند ، و آبروى او محفوظ باشد ، زيرا كسى كه به ديگرى دشنام مىدهد اگر او داراى ريش باشد دشنام خود را به طور كنايه متوجّه ريش او مىكند . گفته شده است بهشتيان ساده زنخند جز هارون برادر موسى ( ع ) كه به داشتن ريشى تا ناف خود اختصاص و بدان فضيلت دارد .
5 و 6 - موهاى زير بغل و زهار و ديگر موهاى بدن - ازالهء اين موها با تراشيدن يا نوره مستحبّ است ، امّا كندن آنها موجب درد و عذاب است ، و مقصود از ستردن آنها نظافت و حفظ پاكيزگى و جلوگيرى از گرد آمدن چرك و كثافت در لابلاى آنهاست ، و اين به طريق آسانتر ميسّر است .
در الفقيه آمده است پيامبر ( ص ) فرمود : « هيچ يك از شما نبايد موى زير بغلش را بلند بگذارد ، چه شيطان آن را سپرى براى خود قرار مىدهد و در آن پنهان مىشود . » « 57 »
هامش
( 56 ) فاطر / 1 : . . . او هر چه بخواهد در آفرينش مىافزايد .
( 57 ) همان مأخذ ، ص 28 ، به شمارهء 50 .