و نيز در همان كتاب از ائمّه ( ع ) روايت است كه فرمودهاند : « كسى كه دينش را از كتاب خدا و سنّت پيامبرش ( ص ) اخذ كرده اگر كوهها از پا در آيند ، او استوار و پابرجا خواهد بود ، و آن كه دينش را از زبان مردم گرفته است ، همان مردم او را از دينش برمىگردانند . » « 35 » محمّد بن يعقوب پس از نقل حديث مذكور مىگويد : به همين سبب در ميان مردم روزگار ما اديان فاسد و مذاهب باطل و منحرفى كه همهء شرايط كفر و شرك را دربردارند سر درآورده و دهن باز كردهاند . و اين امر نيز با خداست كه توفيق عطا كند ، و يا خوار و رسوا گرداند . كسى كه خدا بخواهد به او توفيق دهد و ايمانش ثابت و مستقرّ باشد ؛ اسبابى را براى او فراهم مىآورد كه بتواند با دانش و بينش و يقين ، دينش را از كتاب خدا و سنّت پيامبرش ( ص ) به دست آورد ، و چنين كسى دينش از كوههاى محكم و استوار ، ثابتتر و پا برجاتر است ، و آن را كه خدا بخواهد خوار و رسوا گرداند ، و دينش عاريه و مستودع باشد - كه از آن به خدا پناه مىبريم - اسبابى برايش فراهم مىسازد كه بدون دانش و بينشى به رأى خود تكيه كرده استحسان و تقليد و تأويل كند ، و اين امر مربوط به مشيّت بارى تعالى است كه اگر بخواهد ايمانش را كامل ، و يا به كلّى از او سلب مىكند ، و بر او اطمينانى نيست از اين كه صبحگاه مؤمن و شبانگاه كافر ، و يا شب مؤمن و بامداد كافر باشد ، زيرا او هر زمان يكى از اكابر قوم را مىبيند به او گرايش پيدا مىكند ، و هر چه را مشاهده كند و ظاهرش را بپسندد آن را مىپذيرد . امام موسى بن جعفر ( ع ) فرموده است : « خداوند متعال پيامبران را پيامبر آفريده و جز پيامبر نمىباشند ، و اوصيا را وصىّ خلق كرده و جز وصىّ نمىباشند ، و به گروهى ايمان عاريت داده است ، اگر بخواهد آن را برايشان كامل مىكند ، و اگر بخواهد آن را از آنان سلب مىكند . امام ( ع ) فرمود : دربارهء اين كه ايمان برخى از مردم مستقرّ و بعضى عاريه و مستودع
هامش
( 35 ) مقدمهء كافى ، ص 7 .